Làm gì để củng cố niềm tin người tiêu dùng sau “cú ngã ngựa” của hàng loạt KOLs đình đám? | VTV24

Key Concepts

Hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng (hàng giả), KOL (Key Opinion Leader), KOC (Key Opinion Consumer), quảng cáo sai sự thật, niềm tin tiêu dùng, văn hóa kinh doanh, thương mại điện tử, đạo đức kinh doanh, trách nhiệm xã hội, chế tài, quản lý nhà nước, người tiêu dùng thông thái.

Các Vụ Việc Hàng Giả và Sự Sụp Đổ của KOL/KOC

• Vụ Gia đình Hải Sen: Chủ kênh TikTok Gia đình Hải Sen (hơn 2,6 triệu người theo dõi) bị bắt vì buôn bán hàng giả. Hơn 100.000 hộp siro ăn ngon bị xác định không đạt chất lượng. Gia đình này nổi tiếng trên mạng xã hội với thu nhập cao và cuộc sống xa hoa.
• Vụ Ca sĩ Đoàn Di Băng: Chồng ca sĩ Đoàn Di Băng bị khởi tố vì sản xuất, buôn bán hàng giả liên quan đến mỹ phẩm do anh phân phối. Hai sản phẩm (dầu gội, dầu xả và kem chống nắng) do ca sĩ này quảng cáo bị đình chỉ lưu hành và tiêu hủy do không đạt tiêu chuẩn. Gia đình ca sĩ này có hơn 5,3 triệu tài khoản theo dõi trên TikTok và Facebook.
• Thông tin từ Bộ Công an: Tại cuộc họp báo chính phủ, người phát ngôn Bộ Công an cho biết hàng giả, hàng nhái, kém chất lượng rất đa dạng, đặc biệt trong lĩnh vực thực phẩm, thuốc, mỹ phẩm, sữa. Các đối tượng sử dụng người nổi tiếng để quảng cáo sai sự thật.

Tác Động của Hàng Giả và Quảng Cáo Sai Sự Thật

• Khủng hoảng niềm tin: Các vụ việc người nổi tiếng quảng cáo hàng giả, hàng kém chất lượng gây ra khủng hoảng niềm tin với người tiêu dùng.
• Ảnh hưởng đến người tiêu dùng: Người tiêu dùng lo lắng về chất lượng sản phẩm, đặc biệt là các sản phẩm thiết yếu như bỉm, sữa, thực phẩm chức năng.
• Thiệt hại kinh tế: Mất niềm tin khiến thương mại điện tử chững lại, doanh nghiệp khó kinh doanh và mở rộng. Thiếu chế tài tạo kẽ hở cho hàng giả tràn lan, làm giảm uy tín doanh nghiệp và kìm hãm kinh tế.
• Số liệu: Năm 2024, người Việt chi gần 319.000 tỷ đồng cho mua sắm trực tuyến.

Vai Trò của Văn Hóa Kinh Doanh và Đạo Đức

• Văn hóa soi đường: "Văn hóa soi đường quốc dân đi" (Bác Hồ). Văn hóa soi đường cho doanh nghiệp phát triển. Doanh nghiệp lệch lạc về đạo đức kinh doanh sẽ gặp rủi ro.
• Điều kiện cần và đủ: Sản phẩm tốt, chất lượng là điều kiện cần. Đạo đức văn hóa kinh doanh đúng đắn là điều kiện đủ để doanh nghiệp phát triển bền vững.
• Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị: Xây dựng đội ngũ doanh nhân có đạo đức, văn minh kinh doanh, trung thực, thanh liêm, trách nhiệm xã hội, gắn với bản sắc dân tộc.
• Tầm nhìn chiến lược: Xây dựng giá trị đạo đức chung cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.

Giải Pháp và Biện Pháp Chấn Chỉnh

• Quản lý nhà nước: Chấn chỉnh sự lệch lạc, tạo môi trường kinh doanh công bằng, bình đẳng. Chống hàng giả trên mạng và thương mại điện tử.
• Giải pháp công nghệ: Áp dụng công nghệ để định danh người mua, người bán, đơn vị vận chuyển và sản phẩm.
• Người tiêu dùng thông thái: Người tiêu dùng cần thông thái để nhận diện đúng sản phẩm và doanh nghiệp.
• Vai trò của truyền thông: Truyền thông cần tôn vinh đúng doanh nghiệp có đạo đức kinh doanh tốt.
• Học hỏi kinh nghiệm quốc tế: Kết hợp giá trị văn hóa dân tộc với văn minh thế giới (ví dụ: Nhật Bản).
• Trách nhiệm của KOL/KOC: KOL/KOC cần đặt đạo đức lên hàng đầu, có trách nhiệm với sản phẩm, tránh quảng cáo sai sự thật.
• Biện pháp của cơ quan quản lý: Chấn chỉnh tình trạng người nổi tiếng quảng cáo hàng giả, hàng kém chất lượng. Đấu tranh với tội phạm sản xuất, buôn bán hàng giả, xâm phạm sở hữu trí tuệ.
• Sở Văn hóa Thể thao TP.HCM: Xây dựng danh sách KOL/KOC và các đơn vị truyền thông trong lĩnh vực thực phẩm (danh sách đen và danh sách tốt).

Quan Điểm về Doanh Nghiệp Bền Vững

• Tích đức: Doanh nghiệp là một hệ thống tích đức, phụng sự cộng đồng, mang lại giá trị thật.
• Đạo đức và lợi nhuận: Không có đức thì không có phúc. Doanh nghiệp không xây dựng trên đạo đức sẽ không có lợi nhuận bền vững.

Chuyển Biến của Niềm Tin Thị Trường

• Trước đây: Niềm tin đặt vào hàng hóa nhập ngoại. Thị trường xuất khẩu eo hẹp.
• Hiện nay: Việt Nam là một trong 20 nền kinh tế xuất khẩu lớn nhất thế giới.
• Khảo sát của VCCI: Điểm số văn hóa kinh doanh của Việt Nam dao động từ 4,2 đến 5,6 trên thang điểm 7 (mức khá).

Kết Luận

Để xây dựng một thị trường thương mại điện tử văn minh, lành mạnh và minh bạch, cần sự chung tay của cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp, KOL/KOC, truyền thông và người tiêu dùng. Xây dựng đạo đức văn hóa kinh doanh là yếu tố then chốt để tạo dựng niềm tin và phát triển bền vững.