Kinh doanh biểu diễn: Phát triển ra sao để tạo đột phá? | Phương Nam, Co-founder Saigon Tếu | EP 115

Key Concepts

• Stand-up Comedy (Hài độc thoại): Một loại hình nghệ thuật biểu diễn mà người nghệ sĩ đứng trên sân khấu, sử dụng ngôn ngữ và sự kết nối trực tiếp để tạo ra tiếng cười.
• Pro Wrestling (Đấu vật biểu diễn): Một hình thức giải trí kết hợp giữa thể thao, kỹ thuật hành động và kịch bản (storyline).
• Authenticity (Sự chân thật): Giá trị cốt lõi trong việc kết nối con người, chấp nhận bản thân và sự tổn thương (vulnerability) để tạo ra sự đồng cảm.
• Storyline (Cốt truyện): Chuỗi sự kiện, mâu thuẫn và diễn biến được xây dựng xuyên suốt các show diễn để tạo chiều sâu cho nhân vật và trận đấu.
• Face & Heel: Thuật ngữ chuyên môn trong đấu vật; "Face" là nhân vật chính diện, "Heel" là nhân vật phản diện.
• Breaking the Fourth Wall (Phá vỡ bức tường thứ tư): Sự tương tác trực tiếp giữa người biểu diễn và khán giả, xóa bỏ khoảng cách giữa sân khấu và người xem.

---

1. Sài Gòn Tếu: Xây dựng cộng đồng từ con số không

Trần Phương Nam, founder của Sài Gòn Tếu, chia sẻ hành trình 6 năm phát triển bộ môn hài độc thoại tại Việt Nam.

• Mục tiêu cốt lõi: Tạo dựng một cộng đồng nơi mọi người có thể thực hành, tổ chức show và bàn luận về hài độc thoại.
• Bài học kinh nghiệm: "People come and go" (người đến rồi đi), giữ vững giá trị cốt lõi và mục tiêu ban đầu.
• Thách thức: Khán giả Việt Nam có thói quen tiêu thụ nội dung giải trí miễn phí trên mạng, dẫn đến khó khăn trong việc chuyển đổi (convert) từ người xem online sang khán giả mua vé trực tiếp.
• Bản chất kết nối: Hài độc thoại không chỉ là nội dung, mà là cuộc đối thoại hai chiều về năng lượng và cảm xúc giữa nghệ sĩ và khán giả.

2. Vietnam Pro Wrestling (VBDup): Thể thao kết hợp giải trí

VBDup là công ty đấu vật biểu diễn đầu tiên tại Việt Nam, nơi đòi hỏi sự phối hợp phức tạp hơn nhiều so với hài độc thoại.

• Đặc thù kỹ thuật: Đòi hỏi nền tảng thể lực, kỹ thuật an toàn, sự phối hợp giữa các đô vật và kịch bản chặt chẽ.
• Tiêu chuẩn khắt khe: Khán giả Việt Nam đã tiếp cận với tiêu chuẩn thế giới (WWE, Smackdown) từ lâu, tạo ra áp lực lớn cho các đơn vị trong nước về chất lượng sản xuất.
• Chiến lược địa phương hóa:
  • Educate khán giả: Sử dụng các trận đấu mở màn (opening match) để giải thích luật lệ và cách phản ứng.
  • Storytelling: Xây dựng cốt truyện có đầu, có đuôi, có cao trào để khán giả dễ theo dõi và đồng cảm.
  • Tương tác: Khuyến khích khán giả thể hiện thái độ (ủng hộ hoặc phản đối) để tạo không khí cộng hưởng.

3. Nghệ thuật kết nối và sự chân thật (Authenticity)

Nam nhấn mạnh rằng sự kết nối chân thật là chìa khóa thành công trong cả kinh doanh và nghệ thuật.

• Sự chân thật với bản thân: "Cái duyên" không phải là trời cho, mà xuất hiện khi một người thoải mái, chấp nhận bản sắc (identity) và con người thật của mình.
• Sức mạnh của sự tổn thương (Vulnerability): Việc nghệ sĩ dám phơi bày những tổn thương, nỗi đau trên sân khấu tạo ra sự kết nối "trần trụi" (naked) và sâu sắc nhất với khán giả.
• Ứng dụng trong kinh doanh: Đối với các founder và người làm sale, việc xây dựng kết nối không nằm ở vẻ ngoài hào nhoáng hay sự sang trọng của sự kiện, mà nằm ở việc dám sống thật, dám bỏ qua "cái tôi" để kết nối con người với con người.

4. Tổng kết và Bài học hành động

• Kết nối Offline là vô giá: Dù nội dung online có triệu view, trải nghiệm trực tiếp tại sân khấu vẫn là nơi tạo ra "phép màu" của sự kết nối.
• Xây dựng cộng đồng: Cả Sài Gòn Tếu và VBDup đều ưu tiên xây dựng cộng đồng trước khi nghĩ đến lợi nhuận. Việc tạo ra các không gian trao đổi, chia sẻ kiến thức giúp khán giả hiểu và gắn bó hơn với bộ môn.
• Tư duy của người làm sáng tạo: Đừng cố gắng trở thành "siêu anh hùng" (superhero) trong mắt khách hàng. Hãy tìm kiếm những góc khuất, những câu chuyện thật bên trong để tạo ra những nhân vật (gimmick) có sức hút và chiều sâu.

Kết luận: Sự thành công bền vững đến từ việc kiên trì với mục tiêu, dám đối diện với sự thật và không ngừng tìm cách kết nối con người thông qua những trải nghiệm chân thực, dù đó là trên sân khấu hài, sàn đấu vật hay trong môi trường kinh doanh.