Kiểm tra thực phẩm bán tại chợ Hà Vị, Bắc Ninh: Đa số là '3 không' | VTV24

Key Concepts

• An toàn thực phẩm (Food Safety): Các tiêu chuẩn và quy trình đảm bảo thực phẩm không gây hại cho người tiêu dùng.
• Kiểm dịch (Quarantine/Inspection): Quy trình kiểm tra, xác nhận thực phẩm đạt chuẩn trước khi lưu thông.
• Chuỗi cung ứng thực phẩm (Food Supply Chain): Hệ thống từ khâu nguyên liệu đầu vào, chế biến, vận chuyển đến tiêu thụ.
• Kiểm thực ba bước (Three-step food inspection): Quy trình kiểm tra thực phẩm trước khi chế biến, trong khi chế biến và trước khi ăn.
• Cảm quan (Sensory evaluation): Việc đánh giá chất lượng thực phẩm dựa trên mắt nhìn, mũi ngửi thay vì kiểm định khoa học.

1. Thực trạng kinh doanh tại chợ Hà Vị

Tại chợ Hà Vị, hoạt động kinh doanh thực phẩm tồn tại nhiều sai phạm nghiêm trọng về an toàn vệ sinh:

• Thiếu giấy tờ pháp lý: Đa số tiểu thương hoạt động theo mô hình "3 không": không giấy tờ chứng minh nguồn gốc, không đảm bảo điều kiện vệ sinh, và không được tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm.
• Vi phạm quy trình bảo quản: Thực phẩm tươi sống được để lẫn lộn với thực phẩm chín mà không có vật dụng che chắn, tạo điều kiện cho côn trùng xâm nhập và lây nhiễm chéo.
• Sự bất nhất giữa lời khai và thực tế: Các tiểu thương thường khai báo bán số lượng ít để né tránh việc cung cấp giấy tờ kiểm dịch, nhưng thực tế lượng hàng tồn kho trong tủ đông rất lớn.
• Tâm lý "mua may bán rủi": Cả người bán và người mua đều dựa vào kinh nghiệm cá nhân (cảm quan) thay vì các chứng nhận kiểm định. Người bán thường lấy lý do "lợn nhà nuôi" hoặc "người quen" để tạo niềm tin, trong khi người mua không có cơ sở để xác định độ an toàn của sản phẩm.

2. Lỗ hổng trong chuỗi cung ứng thực phẩm tại Bắc Ninh

Bắc Ninh, với quy mô sản xuất công nghiệp lớn và nhiều đơn vị cung cấp suất ăn tập thể, đang đối mặt với rủi ro cao do các lỗ hổng trong quản lý:

• Quản lý cắt khúc: Chuỗi cung ứng bị chia nhỏ thành các giai đoạn rời rạc (nguyên liệu, chế biến, vận chuyển, chia suất). Việc quản lý theo từng chủ thể nhỏ lẻ thay vì quản lý xuyên suốt từ đầu đến cuối khiến việc kiểm soát chất lượng trở nên khó khăn.
• Sơ hở trong kiểm thực ba bước: Các đơn vị cung cấp suất ăn công nghiệp bộc lộ nhiều thiếu sót trong khâu tiếp nhận và kiểm tra thực phẩm, dẫn đến nguy cơ mất an toàn thực phẩm tiềm ẩn.

3. Kết quả kiểm tra đột xuất

Thông qua 5 tổ công tác kiểm tra đột xuất tại các chợ, siêu thị và đơn vị cung cấp suất ăn trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh, các chuyên gia đưa ra nhận định:

• Chuỗi cung ứng thực phẩm hiện nay còn nhiều hạn chế, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cao.
• Việc kiểm soát hiện nay chủ yếu dựa vào ý thức tự giác của người kinh doanh, điều này mang lại rủi ro khó lường cho sức khỏe cộng đồng.

4. Quan điểm chuyên gia

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng phương pháp quản lý hiện tại đang đi theo hướng "chia khúc", thiếu sự liên kết chặt chẽ. Nếu không thay đổi cách tiếp cận để quản lý theo chuỗi khép kín từ nguyên liệu đầu vào đến bàn ăn, các lỗ hổng sẽ tiếp tục tồn tại và trực tiếp đe dọa đến bữa ăn của người lao động.

5. Kết luận

Tình trạng mất an toàn thực phẩm tại các chợ truyền thống và các đơn vị cung cấp suất ăn công nghiệp tại Bắc Ninh đang ở mức báo động. Sự thiếu hụt về giấy tờ kiểm dịch, quy trình bảo quản kém và phương thức quản lý rời rạc là những nguyên nhân chính. Để giải quyết triệt để, cần thiết lập một hệ thống quản lý chuỗi cung ứng thực phẩm đồng bộ, thay thế cho việc dựa vào cảm quan cá nhân và ý thức tự giác của tiểu thương, nhằm đảm bảo an toàn sức khỏe cho người tiêu dùng từ khâu đầu vào đến khâu cuối cùng.