Khủng hoảng ngành sữa công thức toàn cầu, hàng triệu sản phẩm bị thu hồi | VTV24

Ngành Sữa Công Thức Toàn Cầu Đối Mặt Khủng Hoảng Thu Hồi Sản Phẩm

Key Concepts:

• Độc tố Serolide: Một độc tố do vi khuẩn Bacillus cereus sản sinh, bền nhiệt và axit, gây nôn mửa và có thể ảnh hưởng đến gan, đặc biệt ở trẻ sơ sinh.
• Bacillus cereus: Loại vi khuẩn có khả năng tạo ra độc tố serolide.
• Hậu kiểm: Kiểm tra sau khi sản phẩm đã được lưu hành trên thị trường.
• Đánh giá nguy cơ khẩn cấp: Quá trình đánh giá nhanh chóng mức độ nguy hiểm của một vấn đề an toàn thực phẩm.
• Quy chuẩn Việt Nam 83:2012: Quy định về các chỉ tiêu kiểm soát trong sản phẩm sữa, bao gồm hàm lượng Bacillus cereus.
• Sắc ký khối phổ: Phương pháp phân tích hóa học để xác định và định lượng các chất trong mẫu.

1. Tình Hình Thu Hồi Sữa Công Thức Toàn Cầu và Tại Việt Nam

Ngành sữa thế giới đang trải qua một cuộc khủng hoảng thu hồi sản phẩm nghiêm trọng. Nhiều hãng sữa công thức cho trẻ em đã phải thu hồi hàng triệu sản phẩm do nghi nhiễm độc tố serolide, gây lo lắng cho người tiêu dùng. Tại Việt Nam, cơ quan chức năng đã yêu cầu thu hồi và gỡ bỏ 5 lô sữa công thức nhập khẩu, bao gồm 3 lô BabyBo Optima 1 (Pháp) và 2 lô Sanc National (Australia). Các sản phẩm này được phát hiện đang được bán trên các sàn thương mại điện tử lớn như Shopee và Lazada. Trước đó, Nestle Việt Nam cũng đã thu hồi 17 lô sữa Nan để phòng ngừa rủi ro mất an toàn vệ sinh thực phẩm. Các hãng sữa lớn khác như Danone và Lactalis cũng phải thực hiện thu hồi do phát hiện dấu hiệu nhiễm độc tố hoặc nguy cơ ngộ độc, đặc biệt là các nhãn hiệu được tin dùng cho trẻ sơ sinh như Picode.

2. Cơ Chế Gây Hại của Độc Tố Serolide

Phó Giáo sư Tiến sĩ Trần Cao Sơn, Phó Viện trưởng Viện Kiểm nghiệm An toàn Vệ sinh Thực phẩm Quốc gia, giải thích rằng serolide là một độc tố được sinh ra bởi một số loài vi khuẩn Bacillus cereus. Độc tố này tương đối bền với nhiệt và axit, nghĩa là nó không bị phân hủy trong quá trình xử lý nhiệt thông thường (kể cả thanh trùng) và không bị phá vỡ bởi axit dạ dày hoặc hệ men tiêu hóa. Serolide gây nôn mửa, và ở nồng độ cao có thể gây suy gan, đặc biệt ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.

3. Hướng Dẫn Cho Phụ Huynh Khi Con Sử Dụng Sản Phẩm Bị Thu Hồi

Bộ Y tế đã phát hành công văn yêu cầu thu hồi các sản phẩm liên quan. Nếu phụ huynh phát hiện con mình đã sử dụng các sản phẩm này, cần:

• Ngừng sử dụng ngay lập tức: Kể cả những sản phẩm chưa gây ra tác động.
• Theo dõi sức khỏe của con: Quan sát các triệu chứng như buồn nôn, nôn, tiêu chảy xuất hiện trong vòng 15 phút đến 6 giờ sau khi ăn. Nếu có triệu chứng, đưa con đến cơ sở y tế ngay lập tức.
• Liên hệ với nhà cung cấp/sàn thương mại điện tử: Để được hoàn trả sản phẩm.

Tuy nhiên, đến nay chưa có trường hợp nào được xác nhận là nhiễm độc tố serolide và gây tác hại. Việc thu hồi mang tính phòng ngừa.

4. Công Tác Kiểm Nghiệm và Giám Sát của Viện Kiểm Nghiệm An Toàn Vệ Sinh Thực Phẩm Quốc Gia

Viện Kiểm nghiệm An toàn Vệ sinh Thực phẩm Quốc gia đang phối hợp với Cục An toàn thực phẩm để kiểm nghiệm các sản phẩm sữa công thức, đặc biệt là sữa cho trẻ sơ sinh. Theo Quy chuẩn Việt Nam 83:2012, đã có các chỉ tiêu kiểm soát hàm lượng Bacillus cereus. Tuy nhiên, hiện tại chưa có quy định kiểm soát độc tố serolide ở Việt Nam và trên thế giới. Viện đang sử dụng phương pháp sắc ký khối phổ để kiểm nghiệm các chỉ tiêu này. Trung tâm Đánh giá Nguy cơ về An toàn Thực phẩm của viện cũng đang thực hiện đánh giá nguy cơ khẩn cấp để báo cáo lên cơ quan quản lý và truyền thông cho người dân.

5. Nguyên Nhân và Lỗ Hổng Trong Kiểm Soát An Toàn

Việc nhiều công ty sữa lớn gặp vấn đề với cùng một loại độc tố cho thấy có thể có lỗ hổng trong các khâu kiểm soát an toàn sữa công thức trên toàn cầu. Trước đây, nguy cơ nhiễm độc tố serolide trong sữa sơ sinh được coi là thấp vì không phải tất cả các chủng Bacillus cereus đều tạo ra độc tố này, và nồng độ độc tố trong sữa thường thấp. Tuy nhiên, nguồn gốc của vấn đề hiện nay được cho là từ dầu AR, một nguyên liệu chưa được kiểm soát chặt chẽ trước đây. Các tổ chức quốc tế như WHO và các nước phát triển cũng chưa có quy định kiểm nghiệm đối với hợp chất này. Ủy ban Châu Âu đã yêu cầu Cơ quan An toàn Thực phẩm Châu Âu đánh giá nguy cơ đối với serolide và dự kiến sẽ đưa ra giới hạn tối đa cho phép.

6. Kết Luận

Vụ việc thu hồi sữa công thức liên tiếp là một lời cảnh báo đối với các doanh nghiệp sản xuất và đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt đối với công tác kiểm soát an toàn thực phẩm trên toàn chuỗi cung ứng. Việc kiểm soát chặt chẽ nguyên liệu, quy trình sản xuất và tăng cường kiểm nghiệm độc tố serolide là cần thiết để đảm bảo an toàn sức khỏe cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Các bậc phụ huynh cần nâng cao kiến thức, lựa chọn sản phẩm cẩn thận và theo dõi sức khỏe của con mình.

Notable Quote:

• "Hiện nay thì cho đến nay thì cũng chưa có cái trường hợp nào là phát hiện thấy là cái nhiễm và có cái tác dụng như vậy thì đ tất cả cũng chỉ là phòng ngừa." - Phó Giáo sư Tiến sĩ Trần Cao Sơn (cho biết các biện pháp thu hồi hiện tại mang tính phòng ngừa).