Khái quát cuộc đời và chiến tích của 5 đại tướng nước Ngụy thời Tam quốc | Hải Stark | Thế Giới

Ngũ Tử Lương Tướng: Năm Vị Tướng Tài Ba Nhất Của Nước Ngụy

Key Concepts: Ngũ Tử Lương Tướng, Tào Tháo, Nước Ngụy, Trương Liêu, Nhạc Tiến, Vu Cấm, Trương Cáp, Từ Hoảng, Tam Quốc Chí, Chiến dịch Quan Độ, Trận Hợp Phì, Trận Xích Bích, Bắc phạt, Gia Cát Lượng.

1. Giới Thiệu Chung Về Ngũ Tử Lương Tướng

Thời Tam Quốc là thời đại sản sinh ra vô số nhân tài, đặc biệt là các mưu sĩ và võ tướng. Trong số các thế lực thời bấy giờ, phe Tào Tháo và sau này là nước Ngụy nổi bật với số lượng nhân tài vượt trội. Trong hàng ngũ tướng lĩnh của Ngụy, ngoài những người họ Tào và họ Hạ Hầu, có năm vị tướng được xem là tâm phúc bậc nhất, tài năng đứng đầu quân đội. Đó là Trương Liêu, Nhạc Tiến, Vu Cấm, Trương Cáp, và Từ Hoảng. Trần Thọ khi biên soạn bộ sử Tam Quốc Chí đã xếp chuyện của năm vị tướng này vào chung một mục và bình rằng: "Thái Tổ (Tào Tháo) dũng võ gây dựng công nghiệp mà lương tướng lúc đương thời có năm người đứng đầu." Vì vậy, năm vị tướng này còn được gọi bằng biệt danh là Ngũ Tử Lương Tướng. Video này sẽ đi sâu vào cuộc đời và những chiến tích tiêu biểu của năm danh tướng này.

2. Trương Liêu (Văn Viễn)

• Xuất thân và thời trẻ: Sinh khoảng năm 169, người quận Nhạn Môn. Tổ tiên vốn họ Nhiếp, sau đổi sang họ Trương. Trương Liêu từng giữ chức quận lại, sau đó được thứ sử Tinh Châu là Đinh Nguyên thu nhận làm tòng sự. Năm 189, ông theo lệnh Đinh Nguyên đến Lạc Dương khi Hà Tiến kêu gọi quân phiệt trừ hoạn quan. Sau đó, ông được tiến cử đi Hà Bắc chiêu mộ quân.
• Theo Lã Bố: Khi Hà Tiến bị giết và kinh đô đại loạn, Trương Liêu theo Đổng Trác, sau đó theo Lã Bố khi Đổng Trác bị giết. Ông được phong làm Kỵ Đô Úy. Năm 194, ông tham gia các trận đánh với quân Tào khi Lã Bố hợp tác với Trần Cung đánh úp Duyện Châu.
• Đầu hàng Tào Tháo: Năm 198, Lã Bố cử Trương Liêu và Cao Thuận đánh Lưu Bị ở Tiểu Bái. Sau khi Lã Bố thất bại và bị bắt giết vào đầu năm 199, Trương Liêu đã chủ động đem quân bản bộ ra đầu hàng Tào Tháo. Điều này khác với miêu tả trong tiểu thuyết Tam Quốc Diễn Nghĩa.
• Chiến công dưới trướng Tào Tháo:
  • Bình định Lỗ và Thái Sơn: Năm 200, sau chiến thắng Viên Thiệu ở Quan Độ, ông được cử đi bình định các huyện thuộc nước Lỗ và dẹp giặc cướp ở Thái Sơn. Ông đã thuyết phục tướng giặc Xương Hi đầu hàng bằng cách mạo hiểm vào trại địch.
  • Bình định Hà Bắc: Năm 2002-2004, ông cùng Tào Tháo bình định các con Viên Thiệu ở Hà Bắc, đánh hạ thành Nghiệp, bình định đất Triệu, chiêu hàng Tôn Khinh, đánh bại Viên Đàm và Liễu Nghị. Ông được Tào Tháo đích thân đón tiếp và phong làm Đãng Khấu Tướng Quân.
  • Đại phá Ô Hoàn: Năm 2004, ông chỉ huy quân đánh bại quân Ô Hoàn do Thiền Vu Đạp Đốn chỉ huy, giết chết Đạp Đốn.
  • Trấn thủ Hợp Phì: Năm 2013, ông cùng Nhạc Tiến và Lý Điển được giao trấn thủ Hợp Phì. Năm 2015, khi Tôn Quyền tấn công Hợp Phì với 10 vạn quân, Trương Liêu chỉ với 800 quân cảm tử đã xuất kích, đại phá quân Ngô, khiến Tôn Quyền phải rút lui. Trận chiến này nổi tiếng với câu nói của Trương Liêu: "Cái cơ thành bại ở mặt trận này, Tào công sao còn hồ nghi?"
  • Dẹp loạn Trần Lan, Mai Thành: Năm 2009, ông cùng Vu Cấm, Trương Cáp, Tang Bá đi dẹp loạn Trần Lan và Mai Thành. Ông đã quả quyết tấn công trại địch trên núi hiểm trở, hạ trại và chém chết hai tướng giặc.
• Thăng tiến và cuối đời: Ông được thăng làm Trinh Đông Tướng Quân, Tiền Tướng Quân, rồi Hữu Tướng Quân. Năm 2022, ông được phong làm Thành Tấn Dương Hầu. Năm 2021, ông bị bệnh khi về Ung Khâu, được Tào Phi đích thân đến thăm. Năm 2022, ông cùng Tào Hưu đi đánh Tôn Quyền, đánh thắng quân Giang Đông do Lã Phạm chỉ huy. Ông mất tại Giang Đô năm 54 tuổi, được ban thụy là Cương Hầu. Tào Phi vẫn còn nhắc đến chiến công ở Hợp Phì của ông.

3. Nhạc Tiến (Văn Khiêm)

• Xuất thân và thời trẻ: Người Đông quận, Hà Nam. Tuy dung mạo thấp bé nhưng nổi tiếng dũng mãnh. Ban đầu làm thuộc lại trông coi việc quản lý trong trại. Sau đó, ông tuyển được hơn 1000 quân từ quê nhà để tham gia liên quân chống Đổng Trác, được phong làm Quản Gia Tư Mã, Hãm Trận Đô Úy.
• Tham gia các chiến dịch: Ông theo Tào Tháo đánh Lã Bố, Trương Siêu, Kiều Nhụy, Trương Tú, vây Lã Bố ở Hạ Bì, đánh Tuy Cố, đánh Lưu Bị. Ông được phong tước Quảng Xương Đình Hầu và thăng chức làm Thảo Khấu Hiệu Úy.
• Chiến dịch Quan Độ: Trước đại chiến Quan Độ (năm 200), ông được giao chi viện cho Vu Cấm ở Diên Tân. Hai người tuyển chọn 5000 quân tinh nhuệ, tấn công bất ngờ các trại của Viên Thiệu dọc bờ Hoàng Hà, đốt hơn 30 trại, giết và bắt sống hàng nghìn quân địch.
• Tấn công Ô Sào: Trong chiến dịch Quan Độ, ông được chọn làm tiên phong, dẫn 5000 kỵ binh tinh nhuệ tấn công Ô Sào. Lợi dụng trời tối, ông cùng Tào Tháo giả làm quân Viên Thiệu, đột kích kho lương, giết chết Thuần Vu Quỳnh, góp phần quyết định vào chiến thắng Quan Độ.
• Bình định phương Bắc: Sau khi Viên Thiệu qua đời, ông tham gia tấn công Viên Đàm và Viên Thượng ở Lê Dương, chém tướng Nghiêm Kính. Ông được phong làm Du Kích Tướng Quân, bình định dư đảng Khăn Vàng ở Lạc An, đánh hạ thành Nghiệp, nhiều lần đánh bại Viên Đàm.
• Khen ngợi và thăng tiến: Năm 2006, ông cùng Vu Cấm và Trương Liêu được Tào Tháo dâng biểu khen ngợi. Ông được phong làm Chiết Xung Tướng Quân. Ông cũng tham gia dẹp loạn Cao Cán.
• Trấn thủ Tương Dương: Sau trận Xích Bích, ông được giao nhiệm vụ trấn thủ Tương Dương. Ông đã đánh bại kế hoạch của Quan Vũ muốn chia cắt Tương Dương và Giang Lăng, cũng như đánh bại thủy quân của Quan Vũ. Ông cũng tấn công Lâm Tự và Tinh Dương để giảm bớt áp lực cho Giang Lăng.
• Trấn thủ Hợp Phì: Ông cùng Trương Liêu và Lý Điển chỉ huy 7000 quân giữ Hợp Phì. Trong trận Hợp Phì năm 2015, ông ở lại giữ thành trong khi Trương Liêu và Lý Điển ra nghênh chiến.
• Cuối đời: Ông được thăng lên làm Hữu Tướng Quân, nhận thực ấp 1200 hộ. Ông mất năm 2018, được ban thụy là Mẫn Hầu.

4. Vu Cấm (Văn Tắc)

• Xuất thân và thời trẻ: Người Thái Sơn, Sơn Đông. Hưởng ứng lời kêu gọi của triều đình, tòng quân dẹp loạn Khăn Vàng, gia nhập lực lượng của Bảo Tín. Sau khi Tào Tháo chiếm Duyện Châu, ông đem quân gia nhập, được phong Đô Bá, sau đó được tiến cử với Tào Tháo và phong làm Quân Tư Mã.
• Tham gia các chiến dịch: Ông đánh hạ Quảng Uy, đánh phá trại Lã Bố, vây hãm Trương Siêu. Ông đánh lui cuộc đột kích ban đêm của quân Khăn Vàng, giết Hoàng Thiệu, ép Lưu Tích đầu hàng, được phong làm Bình Lỗ Hiệu Úy. Ông đánh bại Kiều Nhụy, chém Kiều Nhụy cùng ba tướng khác.
• Trận Uyển Thành: Năm 197, khi Tào Tháo chiêu hàng Trương Tú, Trương Tú bất ngờ làm phản. Giữa lúc quân Tào rối loạn, chỉ có Vu Cấm chỉ huy mấy trăm quân vừa đánh vừa lui, rút lui an toàn. Trên đường rút lui, ông đã trừng trị quân Thanh Châu cướp bóc dân chúng, thể hiện sự nghiêm minh và chính trực. Tào Tháo khen ngợi ông hết lời và phong tước Ích Thọ Đình Hầu.
• Chiến dịch Quan Độ: Ông xin làm tiên phong, được cấp 2000 quân đóng ở Diên Tân. Ông phòng thủ vững chắc trước các đợt tấn công của quân Viên. Sau đó, ông cùng Nhạc Tiến tấn công các trại của Viên Thiệu dọc bờ Hoàng Hà. Ông được lệnh đóng quân ở Nguyên Vũ, đánh hạ biệt doanh của Viên Thiệu ở bến Đỗ Thị, được thăng làm Bi Tướng Quân.
• Trận Quan Độ: Ông chỉ huy quân phòng thủ vững chắc, không nao núng trước quân Viên đông hơn. Sau khi Tào Tháo tập kích Ô Sào thành công, ông được thăng làm Thiên Tướng Quân.
• Dẹp loạn Xương Hi: Ông được sai đi đánh Xương Hi. Dù Xương Hi là bạn cũ, ông vẫn từ chối cho hàng và thúc quân đánh gấp, bắt sống Xương Hi và chém theo lệnh Tào Tháo. Tào Tháo càng tôn trọng ông, thăng làm Hổ Uy Tướng Quân.
• Dẹp loạn Trần Lan, Mai Thành: Năm 2009, ông cùng Trương Liêu, Trương Cáp, Tang Bá đi dẹp loạn. Ông nhận trách nhiệm tải lương, cung ứng đầy đủ, góp phần bình định. Ông được tăng thêm thực ấp.
• Thất bại ở Phàn Thành: Năm 2019, khi Quan Vũ tấn công Phàn Thành, bảy cánh quân của Vu Cấm đều tan vỡ, ông phải đầu hàng. Tào Tháo kinh hãi và than thở.
• Trở về và cái chết: Sau khi Quan Vũ bị giết, ông được đưa đến Ngô. Mãi đến năm 2021, ông mới được đưa về Ngụy. Khi gặp Tào Phi, ông hổ thẹn và uất ức khi thấy bức tranh mô tả cảnh Quan Vũ thắng trận, rồi phát bệnh mà chết. Ông được ban thụy là Lệ Hầu.

5. Trương Cáp (Tuấn Nghệ)

• Xuất thân và thời trẻ: Người Hà Giang, Hà Bắc. Mộ quân gia nhập quân của Hàn Phức, được phong Quân Tư Mã. Sau khi Hàn Phức bị Viên Thiệu đánh bại, ông quy hàng Viên Thiệu, được phong Hiệu Úy, giao chiến với Công Tôn Toản. Sau khi Công Tôn Toản bị tiêu diệt, ông được thăng làm Ninh Quốc Trung Lang Tướng.
• Chiến dịch Quan Độ: Ông khuyên Viên Thiệu nên đem quân tinh nhuệ cứu Ô Sào, nhưng Quách Đồ phản đối. Viên Thiệu không nghe lời ông, dẫn đến thất bại toàn diện. Sau đó, Quách Đồ rèm pha, Trương Cáp lo sợ nên chạy sang hàng Tào Tháo. (Lưu ý: Hậu Hán Thư ghi ông là người thua trận nên đầu hàng).
• Chiến công dưới trướng Tào Tháo: Ông được phong Thiên Tướng Quân, Đô Đình Hầu. Ông tham gia đánh Nghiệp, Viên Đàm, tập kích Liễu Thành cùng Trương Liêu. Ông được thăng làm Bình Địch Tướng Quân. Ông tham gia dẹp loạn Trần Lan, Mai Thành, đánh bại Mã Siêu, Hàn Toại, vây An Định, thu hàng Dương Thu.
• Trấn thủ Hán Trung: Năm 2015, ông cùng Hạ Hầu Uyên được cử trấn thủ Hán Trung. Ông mang quân vượt núi Đại Ba, tiến sâu vào Ba Đông, Ba Tây. Tuy nhiên, ông bị Trương Phi đánh bại tại Ngõa Khẩu. Dù vậy, ông vẫn được thăng làm Đãng Khấu Tướng Quân.
• Đối đầu với Lưu Bị: Khi Lưu Bị đích thân ra đóng trại ở Dương Bình, Trương Cáp đóng trại ở Quảng Thạch. Ông chỉ huy thân binh chống cự cuộc tập kích ban đêm của Lưu Bị. Sau khi Hạ Hầu Uyên bị giết, ông được tôn làm chủ soái tạm thời để ổn định quân đội. Tuy nhiên, Tào Tháo vẫn không lấy lại được Hán Trung.
• Thăng tiến dưới thời Tào Phi: Ông được thăng làm Tả Tướng Quân, Đô Hương Hầu, rồi Mao Hầu. Ông cùng Tào Chân đánh Dợ Hồ, Dợ Khương, cùng Hạ Hầu Thượng đánh Giang Lăng.
• Phối hợp với Tư Mã Ý: Ông được cử ra Kinh Châu phối hợp với Tư Mã Ý trấn thủ, chống lại quân Giang Đông, đánh bại Lưu A.
• Bắc phạt của Gia Cát Lượng: Năm 228, ông được phong Đặc Tiến, cầm quân tấn công Mã Tắc ở Nhai Đình. Ông tuyệt đường nước của quân Thục, đại phá quân Mã Tắc, chiếm được ba quận Lũng Hữu. Ông được ban thưởng thêm thực ấp. Năm 2029, ông tham gia chống lại cuộc Bắc phạt lần thứ hai của Gia Cát Lượng.
• Cái chết: Năm 231, trong cuộc Bắc phạt lần thứ ba của Gia Cát Lượng, ông truy kích quân Thục đến Mộc Môn thì bị phục kích và bị bắn tên chết. Ông được ban thụy là Tráng Hầu.

6. Từ Hoảng (Công Minh)

• Xuất thân và thời trẻ: Người Hà Đông, Sơn Tây. Làm quận lại, sau đi theo Dương Phụng, được phong Kỵ Đô Úy. Ông khuyên Dương Phụng hộ tống Hán Hiến Đế về Lạc Dương. Sau đó, ông khuyên Dương Phụng mời Tào Tháo đến giúp hộ giá.
• Đầu hàng Tào Tháo: Năm 196, Tào Tháo hộ tống Hán Hiến Đế về Hứa. Từ Hoảng khuyên Dương Phụng gia nhập Tào Tháo nhưng Dương Phụng không theo. Sau khi Dương Phụng thua trận, Từ Hoảng đầu hàng Tào Tháo, được phong Bi Tướng Quân.
• Tham gia các chiến dịch: Ông đánh dẹp giặc cướp, chiêu hàng tướng Lã Bố, tham gia đánh Tuy Cố. Ông đánh bại quân Nhan Lương và Văn Xú, được thăng làm Thiên Tướng Quân. Ông cùng Tào Hồng dẹp giặc cướp, cùng xử hoán tập kích xe vận lương của Viên Thiệu. Ông được phong tước Đô Đình Hầu.
• Bình định phương Bắc: Ông thường đi theo Tào Tháo bình định phương Bắc, lập công lớn. Ông khuyên Tào Tháo thu hàng thành Dịch Dương thay vì đánh chiếm, để cổ vũ các thành khác ra hàng. Sau khi quân Tào đại phá quân Ô Hoàn, ông được thăng làm Hoành Dã Tướng Quân.
• Trấn thủ Giang Lăng và Phàn Thành: Năm 2008, ông được cử trấn thủ Giang Lăng cùng Tào Nhân. Ông giúp Mãn Sủng chống Quan Vũ và giúp Tào Nhân chống Chu Du. Tuy nhiên, Giang Lăng cuối cùng bị quân Giang Đông chiếm.
• Vượt sông Đồng Quan: Năm 2011, khi Tào Tháo sợ không qua sông Đồng Quan được, ông hiến kế vượt sông ở thượng nguồn để cắt đường lui của địch. Ông dẫn 4000 quân vượt sông, đánh lui quân Tây Lương, giúp quân Tào sang sông an toàn.
• Bình định các tộc người: Ông giúp Hạ Hầu Uyên bình định các tộc người Dê, chém tướng địch, thu hàng hơn 3000 nhà. Ông được thăng làm Bình Khấu Tướng Quân.
• Phòng thủ Hán Trung: Năm 2015, ông cùng Hạ Hầu Uyên giữ ải Dương Bình. Ông đánh phá doanh trại của Lưu Bị, phá vỡ kế hoạch cắt đứt đường vận lương của địch. Tào Tháo khen ngợi ông.
• Cứu viện Phàn Thành: Năm 2019, khi Quan Vũ tấn công Phàn Thành, ông được phái đi cứu viện. Ông giả vờ đào hào để cắt đường tiếp tế, khiến quân Kinh Châu phải tự đốt trại rút lui. Ông lấy được Yển Thành.
• Đánh bại Quan Vũ: Ông tấn công trực tiếp để phá vây Phàn Thành, đánh lừa Quan Vũ, đánh bại quân Kinh Châu. Ông treo thưởng nghìn cây vàng cho ai lấy được đầu Quan Vũ. Sau khi Quan Vũ thất bại và bị giết, ông được Tào Tháo khen ngợi hết lời, đích thân ra đón tiếp.
• Cuối đời: Ông được thăng làm Hữu Tướng Quân, Lục Hương Hầu, rồi Dương Hầu, sau đổi thành Dương Bình Hầu. Năm 2026, ông được tăng thêm thực ấp. Ông bệnh nặng và qua đời năm 2027, di mệnh làm tang lễ đơn giản. Ông bản tính kiệm ước, cẩn thận, luôn khiến quân sĩ không nhàn rỗi. Ông được ban thụy là Tráng Hầu.

7. Kết Luận

Ngũ Tử Lương Tướng - Trương Liêu, Nhạc Tiến, Vu Cấm, Trương Cáp, Từ Hoảng - là những vị tướng xuất sắc, đóng góp to lớn vào sự nghiệp thống nhất phương Bắc của Tào Tháo và sự hưng thịnh của nước Ngụy. Họ không chỉ sở hữu tài năng quân sự vượt trội, lòng dũng cảm phi thường mà còn thể hiện sự trung thành, chính trực và trí tuệ trong chiến đấu. Những chiến công hiển hách của họ đã đi vào lịch sử, trở thành những tấm gương sáng về tinh thần chiến đấu và lòng yêu nước.