Học tại nhà 'nhen nhóm' ở Trung Quốc | VTV24

Key Concepts

• Homeschooling (Học tại nhà): Hình thức giáo dục thay thế trường công lập, nơi phụ huynh tự thiết kế chương trình và môi trường học tập.
• Giáo dục bắt buộc (Compulsory Education): Quy định pháp lý tại Trung Quốc yêu cầu trẻ em từ 6 tuổi trở lên phải theo học tại các trường được nhà nước công nhận.
• Trí tuệ nhân tạo (AI): Yếu tố công nghệ thúc đẩy sự thay đổi trong thị trường lao động và tư duy giáo dục.
• Thi cử tiêu chuẩn hóa (Standardized Testing): Trọng tâm của hệ thống giáo dục công lập truyền thống tại Trung Quốc.

1. Xu hướng học tại nhà tại Trung Quốc

Tại Trung Quốc, một bộ phận phụ huynh đang dần rời bỏ hệ thống giáo dục công lập để chuyển sang hình thức học tại nhà. Điển hình là trường hợp của Estella (14 tuổi), người đã rời trường công tại Thượng Hải 3 năm trước. Thay vì tuân theo lịch trình trường học, Estella học theo lộ trình cá nhân hóa bao gồm: ngoại ngữ (tiếng Tây Ban Nha), châm cứu, khoa học, toán học và các hoạt động thể chất như leo núi.

2. Động lực và lý do thay đổi

• Tác động của AI: Phụ huynh nhận thấy AI đang thay đổi căn bản thị trường lao động. Nhiều ngành nghề truyền thống như biên tập, viết lách, marketing đang bị AI thay thế, khiến bằng cấp từ hệ thống giáo dục tập trung vào thi cử không còn là "tấm vé" đảm bảo tương lai.
• Cá nhân hóa giáo dục: Học tại nhà cho phép gia đình tùy chỉnh nội dung, tốc độ học và môi trường phù hợp với năng khiếu riêng của từng trẻ, thay vì áp lực chạy theo các kỳ thi tiêu chuẩn hóa.

3. Dữ liệu và thống kê

• Năm 2017: Có khoảng 6.000 học sinh học tại nhà tại Trung Quốc.
• Tốc độ tăng trưởng: Số lượng học sinh học tại nhà tăng trung bình khoảng 30% mỗi năm kể từ năm 2013.

4. Rào cản pháp lý và thách thức

• Tính pháp lý: Luật giáo dục Trung Quốc quy định trẻ em từ 6 tuổi trở lên phải học tại các trường được nhà nước công nhận. Do đó, học tại nhà hiện chưa được công nhận chính thức.
• Rủi ro: Các gia đình chọn hình thức này có thể đối mặt với cảnh cáo hành chính hoặc các hình thức xử lý theo luật giáo dục bắt buộc.
• Tranh cãi xã hội: Nhiều ý kiến lo ngại về chất lượng giáo dục và khả năng phát triển kỹ năng giao tiếp xã hội của trẻ khi không đến trường.

5. Quan điểm của phụ huynh

Quyết định cho con học tại nhà là một canh bạc đầy rủi ro. Phụ huynh đứng trước mâu thuẫn giữa mong muốn con có một cuộc sống hạnh phúc, tự do hơn và nỗi lo sợ con sẽ thất bại trong một tương lai đầy bất định. Đây không phải là lựa chọn dành cho tất cả mọi người vì đòi hỏi nguồn lực tài chính và sự đầu tư thời gian rất lớn từ cha mẹ.

6. Kết luận

Việc chuyển dịch sang học tại nhà tại Trung Quốc phản ánh sự hoài nghi của phụ huynh đối với hệ thống giáo dục truyền thống trong kỷ nguyên AI. Dù đối mặt với nhiều rào cản pháp lý và áp lực xã hội, các gia đình này vẫn kiên trì với hy vọng rằng trong tương lai, học tại nhà sẽ được công nhận là một lựa chọn chính thức và hợp pháp trong hệ thống giáo dục quốc gia.