Hố tử thần tại Bắc Kạn: Thiên nhiên hay con người? | VTV24

Key Concepts:

• Xói ngầm trên nền Cter
• Đất đá bất đồng nhất
• Miền xả (hang caster liên thông)
• Dòng chảy ngầm
• Áp lực nước thủy động
• Khai thác mỏ, tưới tiêu, giếng khoan (tác động của con người)
• Quản lý khai thác khoáng sản

Hiện Tượng Sụt Lún Đất Tại Narì, Bắc Kạn:

• Vấn Đề: Nền đất dưới chân người dân Narì bỗng nhiên sụp đổ, tạo thành các hố tử thần.
• Nhận Định Ban Đầu: Ban đầu, có ý kiến cho rằng đây là hiện tượng sập trần hang caster.
• Phản Bác: Chuyên gia của Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam bác bỏ nhận định này, vì sập trần hang caster sẽ tạo ra các hố có hình dạng khác nhau.

Nguyên Nhân Thực Sự: Xói Ngầm Trên Nền Cter:

• Định Nghĩa: Hiện tượng xói ngầm trên nền Cter là nguyên nhân chính gây ra sụt lún.
• Ba Yếu Tố Đồng Thời:
  1. Đất Đá Bất Đồng Nhất: Khu vực Narì có cấu tạo vỏ phong hóa với sản phẩm bất đồng nhất.
  2. Miền Xả: Tồn tại các hang caster liên thông, đóng vai trò là miền xả để chứa đất đá bị cuốn trôi.
  3. Dòng Chảy Ngầm: Dòng chảy ngầm có vận tốc đủ lớn để cuốn trôi các hạt đất đá.
• Bằng Chứng: Các hố tử thần có dạng hình tròn, trên thành có vết dòng xoáy, chứng tỏ áp lực nước thủy động lớn.
• Ví Dụ: Khi bơm nước từ hố, các giếng xung quanh bị cạn. Khi ngừng bơm, hố lại dâng nước và các giếng có nước trở lại, nhưng nước đục.

Hoạt Động Của Dòng Chảy Ngầm Trong Điều Kiện Hạn Hán:

• Tình Hình: Từ đầu tháng 3, khu vực không có mưa lớn, thậm chí có giai đoạn hạn hán.
• Bất Thường: Dòng chảy ngầm vẫn hoạt động mạnh mẽ, gây ra sụt lún.

Tác Động Của Con Người:

• Nghi Vấn: Các chuyên gia đặt vấn đề về tác động của con người như khai thác mỏ, tưới tiêu, và giếng khoan.
• Phản Hồi Từ Lãnh Đạo Huyện Narì: Kế hoạch quản lý các hoạt động này của huyện đúng theo quy định.
• Vướng Mắc Trong Thực Tế:
  • Khai Thác Khoáng Sản Nhỏ Lẻ: Các hoạt động khai thác khoáng sản còn nhỏ lẻ, kinh phí hạn chế, công nghệ và trang thiết bị chưa hiện đại.
  • Sử Dụng Nước Tự Do: Người dân ở xa, chưa sử dụng nước sinh hoạt tập trung mà tự khoan giếng.
• Giải Pháp: Địa phương sẽ tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân sử dụng nước và hướng dẫn doanh nghiệp khai thác khoáng sản tiết kiệm, hiệu quả.

Nguy Cơ Lan Rộng:

• Địa Điểm Tương Tự: Nhiều vùng núi đá vôi khác trên cả nước cũng có hang caster ngầm chứa nước.
• Hậu Quả: Nếu khai thác tài nguyên và bơm hút nước ngầm thiếu kiểm soát, hố tử thần sẽ không chỉ là vấn đề của riêng Narì.

Kết Luận:

Hiện tượng sụt lún đất tại Narì là do xói ngầm trên nền Cter, gây ra bởi sự kết hợp của đất đá bất đồng nhất, miền xả (hang caster liên thông), và dòng chảy ngầm mạnh mẽ. Mặc dù có quy định quản lý, hoạt động khai thác khoáng sản nhỏ lẻ và việc sử dụng nước tự do của người dân có thể góp phần làm gia tăng nguy cơ. Cần có giải pháp quản lý tài nguyên và nước ngầm hiệu quả để ngăn chặn tình trạng này lan rộng ra các vùng núi đá vôi khác trên cả nước.