Greennovate SS2 #7|Lợi thế khi tiên phong chuyển đổi xanh & rủi ro người chậm bước|Ngọc Thuỷ, Ban IV

Key Concepts

• Chuyển đổi xanh (Green Transformation): Sự thay đổi trong hoạt động kinh doanh để thân thiện hơn với môi trường và phát triển bền vững.
• Phát triển bền vững (Sustainable Development): Phát triển kinh tế, xã hội và môi trường một cách cân bằng, đáp ứng nhu cầu hiện tại mà không ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai.
• ESG (Environmental, Social, and Governance): Bộ tiêu chí đánh giá hoạt động của doanh nghiệp dựa trên các yếu tố môi trường, xã hội và quản trị.
• Net Zero: Mục tiêu đạt được sự cân bằng giữa lượng khí thải nhà kính tạo ra và lượng khí thải được loại bỏ.
• CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism): Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon của Liên minh châu Âu, áp thuế carbon lên hàng hóa nhập khẩu từ các quốc gia có tiêu chuẩn môi trường thấp hơn.
• Tín chỉ carbon (Carbon Credit): Chứng nhận cho phép một tổ chức phát thải một tấn carbon dioxide hoặc một lượng khí thải nhà kính tương đương.
• Tẩy xanh (Greenwashing): Hành vi tạo ra ấn tượng sai lệch về việc một sản phẩm, dịch vụ hoặc doanh nghiệp thân thiện với môi trường.
• Kiểm kê khí nhà kính (Greenhouse Gas Inventory): Quá trình đo lường và báo cáo lượng khí thải nhà kính của một tổ chức.
• Chuỗi cung ứng (Supply Chain): Mạng lưới các tổ chức và hoạt động liên quan đến việc sản xuất và phân phối một sản phẩm hoặc dịch vụ.

Động Lực Chuyển Đổi Xanh của Doanh Nghiệp Việt Nam

• Cam kết Net Zero của Việt Nam: Cam kết của Thủ tướng Chính phủ tại COP26 về việc Việt Nam sẽ đạt Net Zero vào năm 2050 đã thúc đẩy mạnh mẽ câu chuyện xanh ở Việt Nam.
• Áp lực từ Thị Trường Quốc Tế:
  • Yêu cầu của khách hàng: Các doanh nghiệp phải chuyển đổi để đáp ứng yêu cầu của khách hàng quốc tế, đặc biệt là từ châu Âu.
  • Quy định của châu Âu: Các quy định như CBAM và các yêu cầu về sử dụng đất lâm nghiệp buộc các doanh nghiệp xuất khẩu sang châu Âu phải tuân thủ.
  • Yêu cầu trong hợp đồng: Các thị trường như Nhật Bản đưa ra các yêu cầu về bền vững trực tiếp trong hợp đồng.
• Tối Ưu Chi Phí: Hơn 50% doanh nghiệp chuyển đổi xanh để tối ưu vận hành và chi phí, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế khó khăn.
• Gia Tăng Giá Trị Thương Hiệu: Tạo lợi thế cạnh tranh và thu hút khách hàng bằng cách khẳng định thương hiệu uy tín với xu thế phát triển bền vững.

Ảnh Hưởng của Luật Chơi Mới Đến Doanh Nghiệp Vừa và Nhỏ (SME)

• Từ Khuyến Khích Đến Bắt Buộc: Luật chơi đã thay đổi từ khuyến khích tự giác sang bắt buộc tuân thủ các tiêu chuẩn xanh.
• Ảnh Hưởng Gián Tiếp: Các SME chịu ảnh hưởng gián tiếp thông qua chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp lớn.
• Không Có Sự Lựa Chọn: Doanh nghiệp Việt Nam không có sự lựa chọn, phải chuyển đổi để đáp ứng yêu cầu của thị trường và pháp luật.

Rào Cản Kỹ Thuật và Yêu Cầu Khó Khăn

• Khó Khăn Tài Chính: Chi phí đầu tư cho chuyển đổi xanh là một thách thức lớn đối với các doanh nghiệp.
• Thiếu Nguồn Nhân Lực: Thiếu chuyên gia tư vấn và nhân lực có kiến thức, kỹ năng về chuyển đổi xanh.
• Giải Pháp Kỹ Thuật: Lúng túng trong việc lựa chọn các biện pháp kỹ thuật tối ưu và bền vững.
• Quản Trị Dữ Liệu: Yêu cầu quản trị bài bản, minh bạch và dựa trên dữ liệu là một thách thức đối với doanh nghiệp Việt Nam.

Lợi Thế Cạnh Tranh và Bất Lợi Khi Không Chuyển Đổi

• Lợi Thế Người Tiên Phong: Các doanh nghiệp thay đổi sớm sẽ có lợi thế cạnh tranh.
• Rủi Ro Pháp Lý: Không tuân thủ quy định có thể dẫn đến vi phạm pháp luật.
• Mất Cơ Hội Kinh Doanh: Mất hợp đồng, mất cơ hội kinh doanh do không đáp ứng yêu cầu của thị trường.
• Tiết Giảm Chi Phí: Chuyển đổi xanh giúp tiết giảm chi phí thông qua sử dụng năng lượng hiệu quả và giảm lãng phí.
• Khẳng Định Thương Hiệu: Tạo dựng uy tín và thu hút khách hàng bằng cách thể hiện cam kết phát triển bền vững.
• Lựa Chọn Nhân Lực: Doanh nghiệp chuyển đổi trước có lợi thế trong việc tuyển dụng nhân lực chất lượng.

Chính Sách Thúc Đẩy Chuyển Đổi Xanh

• Nghị Quyết 68: Ưu đãi 2% cho các khoản vay đầu tư vào ESG, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững.
• Nghị Quyết 198: Cho phép doanh nghiệp quyết toán chi phí nghiên cứu khoa học công nghệ (R&D) lên đến gấp đôi để tính thuế thu nhập doanh nghiệp.
• Thị Trường Tín Chỉ Carbon: Dự kiến thí điểm trong năm nay, tạo động lực cho doanh nghiệp giảm phát thải và tạo ra nguồn tài chính mới.

Mức Độ Nhận Thức và Sẵn Sàng Chuyển Đổi

• Gia Tăng Nhận Thức: Mức độ nhận thức và sẵn sàng chuyển đổi của doanh nghiệp đã tăng lên đáng kể so với trước đây.
• Khảo Sát: Cuối năm 2024, vẫn còn trên 60% doanh nghiệp chưa có hành động cụ thể, nhưng tỷ lệ này đã cải thiện so với các năm trước.
• Cuộc Thi ESG:
  • Năm đầu tiên: Doanh nghiệp nông nghiệp tham gia mạnh mẽ.
  • Năm thứ hai: Doanh nghiệp sản xuất, chế biến, chế tạo tham gia nhiều hơn.
  • Năm thứ ba: Nhóm logistic, cảng biển và du lịch tham gia sôi động.

Lời Khuyên và Hướng Dẫn Chuyển Đổi Xanh

• Cập Nhật Thông Tin: Chủ động cập nhật thông tin, chính sách và yêu cầu của thị trường.
• Tuân Thủ Pháp Luật: Tuân thủ các quy định pháp luật liên quan đến môi trường và phát triển bền vững.
• Tìm Kiếm Hỗ Trợ: Tham gia các chương trình hỗ trợ phát triển của các tổ chức trong và ngoài nước.
• Bắt Đầu Từ Những Việc Nhỏ: Thực hiện các hành động đơn giản như tiết kiệm năng lượng và giảm lãng phí.
• Tích Hợp ESG: Tích hợp ESG vào hoạt động sản xuất kinh doanh một cách chiến lược.
• Minh Bạch và Dựa Trên Dữ Liệu: Quản trị minh bạch và dựa trên dữ liệu để chứng minh nỗ lực chuyển đổi.
• Đánh Giá Dựa Trên Chuẩn: Sử dụng các tiêu chí và khung đánh giá được thừa nhận để đo lường tiến bộ.
• Lựa Chọn Khung Đánh Giá Phù Hợp: Chọn khung đánh giá phù hợp với thị trường mục tiêu.

Các Lĩnh Vực Tiên Phong và Bài Học Kinh Nghiệm

• Nông Nghiệp và Lâm Nghiệp: Các doanh nghiệp trong lĩnh vực này đã sớm quan tâm đến giảm phát thải và bền vững.
• Cà Phê: Chuỗi cà phê có những liên quan đến giảm phát thải và bền vững khá sớm.
• Lúa Gạo: Chương trình 1 triệu hecta lúa phát thải thấp thúc đẩy các doanh nghiệp ngành lúa gạo chuyển đổi.
• Sản Xuất Vật Liệu Xây Dựng: Secoin là một ví dụ điển hình về doanh nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng chuyển đổi xanh thành công.
• Cảng Biển và Logistic: Các doanh nghiệp lớn trong ngành này cũng bắt đầu có những sự chuyển động.
• Du Lịch: Các doanh nghiệp du lịch chủ động thúc đẩy xu hướng bền vững và tạo trải nghiệm cho khách hàng.

Thông Điệp Gửi Gắm Đến Cộng Đồng Doanh Nghiệp

• Đừng Nghĩ Mọi Chuyện Quá Phức Tạp: Hãy tìm hiểu và bước đi những bước chân đầu tiên.
• Chủ Động Chuyển Đổi: Sự chủ động chuyển đổi là bước đi không thể tránh khỏi.
• Tính Thực Tiễn: Tính toán chiến lược và hiệu quả cho bài toán sản xuất kinh doanh.
• Người Tiên Phong: Người tiên phong sẽ nhận được rất nhiều giá trị.
• From Zero to Hero: Ghi dấu ấn bằng sự chuyển đổi mạnh mẽ trong phát triển bền vững.

Synthesis/Conclusion

Chuyển đổi xanh và phát triển bền vững không chỉ là xu hướng mà còn là yêu cầu bắt buộc đối với doanh nghiệp Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Mặc dù còn nhiều thách thức, nhưng với sự chủ động, sáng tạo và sự hỗ trợ từ chính sách, doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn có thể vượt qua khó khăn, tận dụng cơ hội và trở thành những người tiên phong trong lĩnh vực này, góp phần vào sự phát triển bền vững của đất nước.