Gia tộc Shinawatra: Hành trình “thống trị” Thái Lan và tương lai đầy bất định | IamSuSu | Thế Giới

Tóm tắt chi tiết video về gia tộc Shinawatra

Key Concepts

• Gia tộc Shinawatra: Một gia tộc người Thái gốc Hoa có ảnh hưởng lớn trong chính trị và kinh tế Thái Lan.
• Thaksin Shinawatra: Thủ tướng Thái Lan từ 2001-2006, nhân vật trung tâm của gia tộc, bị lật đổ bởi đảo chính.
• Chính sách dân túy: Các chính sách hướng đến lợi ích của người nghèo và nông dân, được gia tộc Shinawatra sử dụng rộng rãi.
• Đảo chính: Các cuộc đảo chính quân sự lật đổ chính phủ của Thaksin (2006) và Yingluck (2014).
• Áo vàng (PAD): Liên minh biểu tình phản đối Thaksin và các chính phủ liên quan, đại diện cho tầng lớp trung lưu và bảo hoàng.
• Yingluck Shinawatra: Em gái Thaksin, Thủ tướng Thái Lan từ 2011-2014, cũng bị lật đổ bởi đảo chính.
• Petongtarn Shinawatra: Con gái Thaksin, lãnh đạo đảng Pheu Thai và trở thành Thủ tướng trẻ nhất Thái Lan năm 2023.
• Đảng Thai Rak Thai (TRT): Đảng do Thaksin thành lập năm 1998, sau này bị giải thể và tái lập dưới các tên khác.
• Tham nhũng: Cáo buộc tham nhũng liên tục nhắm vào gia tộc Shinawatra và các chính phủ của họ.

Nguồn gốc và những viên gạch đầu tiên

• Sêu: Người nhập cư từ Quảng Đông, Trung Quốc đến Xiêm (Thái Lan) vào những năm 1860, khởi đầu gia tộc Shinawatra.
• Chang Mai: Nơi Sêu định cư và xây dựng cơ nghiệp ban đầu bằng nghề buôn bán gia súc.
• Chiang Sheeku: Con trai Sêu, mở rộng kinh doanh sang buôn bán lụa.
• Shark: Đổi họ gia đình thành Shinawatra năm 1938, thể hiện sự đồng hóa và gắn bó với Thái Lan.
• Loet Shinawatra: Nghị sĩ Quốc hội và doanh nhân, xây dựng mạng lưới kinh doanh đa dạng ở Chang Mai (quán cà phê, trạm xăng, rạp chiếu phim).
• Thaksin Shinawatra (sinh năm 1949): Lớn lên trong môi trường kinh doanh và truyền thống Phật giáo, được gửi đi học ở Mỹ. Quản lý rạp chiếu phim của gia đình từ năm 16 tuổi.
• Công ty Shinawatra Thai: Thành lập trong những năm 1960-1970, tiên phong trong ngành công nghiệp lụa Thái Lan.

Hành trình quyền lực của Thaksin Shinawatra

• Học vấn: Thạc sĩ tư pháp hình sự và tiến sĩ từ Hoa Kỳ.
• Shinawatra Computer and Communication (1987): Tiền thân của Shin Corporation, tập đoàn viễn thông khổng lồ.
• Advance Info Service (AIS): Công ty con của Shin Corporation, trở thành nhà mạng di động hàng đầu Thái Lan sau khi giành được hợp đồng độc quyền năm 1986.
• Shinawatra Satellite (Shin Satellite): Tham gia vào ngành truyền thông vệ tinh, vận hành bốn vệ tinh Thái.
• Mua lại đài truyền hình ITV (2000): Hoàn thiện hệ sinh thái truyền thông của Thaksin.
• Gia nhập đảng Palang Dharma (1994): Bổ nhiệm làm Bộ trưởng Ngoại giao.
• Thành lập đảng Thai Rak Thai (TRT) (1998): "Người Thái yêu người Thái", nhấn mạnh đoàn kết dân tộc và phát triển kinh tế.
• Chiến thắng bầu cử năm 2001: TRT giành chiến thắng áp đảo, Thaksin trở thành Thủ tướng.
• Tái đắc cử năm 2005: TRT giành 374/500 ghế, củng cố quyền lực của Thaksin.
• Chính sách 30 bạt cho mọi bệnh tật: Giảm chi phí khám chữa bệnh xuống 30 bạt, mở rộng dịch vụ y tế cho người nghèo.
• Quỹ làng: Cấp 1 triệu bạt cho mỗi làng để tự quản lý và đầu tư phát triển.
• Giảm nợ cho nông dân: Tái cơ cấu nợ, giảm lãi suất, kéo dài thời gian trả nợ.

Sự sụp đổ và lưu vong

• Chỉ trích về tính bền vững của chính sách dân túy: Bệnh viện công quá tải, quản lý quỹ làng yếu kém.
• Bán Shin Corporation cho Temasek Holdings (Singapore) (2006): Giá 1,9 tỷ đô la Mỹ, không đóng thuế do lỗ hổng pháp lý.
• Liên minh Nhân dân vì Dân chủ (PAD - Áo vàng): Biểu tình phản đối Thaksin, cáo buộc tham nhũng và đe dọa các thể chế truyền thống.
• Chiến tranh ma túy (2003): Ước tính 2.500 vụ giết người trong 3 tháng, bị lên án về tàn bạo và bỏ qua quy trình pháp lý.
• Tình hình ở miền Nam Thái Lan: Xung đột leo thang, vụ tấn công đến Crus và thảm kịch Tak Bai (2004) gây chia rẽ.
• Đảo chính quân sự (19 tháng 9 năm 2006): Quân đội lật đổ chính phủ Thaksin khi ông đang ở New York.
• Hội đồng Cải cách Hành chính: Ban bố thiết quân luật, giải tán quốc hội, đình chỉ hiến pháp.
• Thaksin bị kết án vắng mặt: Tội lạm quyền, 2 năm tù, cấm trở về nước, tịch thu tài sản.

Trỗi dậy từ cho tàn

• Đảng Sức mạnh Nhân dân (PPP): Thành lập bởi những người trung thành với Thaksin, giành chiến thắng bầu cử năm 2007.
• Samak Sundaravej (PPP) lên làm Thủ tướng: Bị cách chức vì cáo buộc vi phạm hiến pháp (nhận tiền từ chương trình nấu ăn).
• Somchai Wongsawat (PPP) lên làm Thủ tướng: Anh rể Thaksin, tiếp tục bị phe Áo vàng phản đối.
• Giải tán Đảng Sức mạnh Nhân dân (PPP) (2008): Cáo buộc gian lận bầu cử, cấm thành viên chủ chốt tham gia chính trường.
• Aphisit Vejjajiva (Đảng Dân chủ) trở thành Thủ tướng: Thành lập chính phủ liên minh mà không cần bầu cử.
• Đảng Pheu Thai (Pheu Thai Party): Thành lập để thay thế PPP, tiếp tục ủng hộ Thaksin.
• Yingluck Shinawatra trở thành lãnh đạo: Em gái Thaksin, nữ doanh nhân không có kinh nghiệm chính trường.

Yingluck Shinawatra và cuộc lật đổ thứ hai

• Chiến thắng bầu cử năm 2011: Đảng Pheu Thai giành chiến thắng, Yingluck trở thành nữ Thủ tướng đầu tiên của Thái Lan.
• Chương trình mua lúa gạo: Mua lúa của nông dân với giá cao hơn thị trường quốc tế.
• Thiệt hại tài chính: Ước tính 500-600 tỷ bạt, Thái Lan mất vị thế xuất khẩu gạo hàng đầu.
• Tham nhũng trong chương trình lúa gạo: Gây ra các cuộc biểu tình của phe Áo vàng.
• Đảo chính quân sự (22 tháng 5 năm 2014): Quân đội lật đổ chính phủ Yingluck.
• Yingluck bị kết án vắng mặt: 5 năm tù về tội sơ suất trong chương trình lúa gạo, trốn sang Dubai.

Bi kịch có tiếp tục lặp lại với cả Petontan Shinawatra

• Petongtarn Shinawatra lãnh đạo Pheu Thai: Chiến thắng bầu cử năm 2023, trở thành nữ Thủ tướng trẻ nhất.
• Quan hệ đối ngoại với Campuchia: Căng thẳng về vấn đề biên giới và đền Preah Vihear.
• Hun Sen: Cựu Thủ tướng Campuchia, bạn thân của Thaksin và gia đình Shinawatra.
• Đoạn ghi âm rò rỉ: Cuộc gọi giữa Petongtarn và Hun Sen bị tung ra, cáo buộc thảo luận về vấn đề biên giới nhạy cảm và chỉ trích tướng lĩnh Thái Lan.
• Tạm đình chỉ chức vụ Thủ tướng của Petongtarn: Tòa án hiến pháp điều tra cáo buộc vi phạm đạo đức.
• Tỉ lệ tín nhiệm của Petongtarn giảm mạnh: Biểu tình kêu gọi từ chức.

Kết luận

Gia tộc Shinawatra là một thế lực chính trị lớn ở Thái Lan, với những thành công và bi kịch đan xen. Các chính sách dân túy của họ đã mang lại lợi ích cho người nghèo và nông dân, nhưng cũng gây ra tranh cãi và cáo buộc tham nhũng. Hai cuộc đảo chính đã lật đổ Thaksin và Yingluck, nhưng ảnh hưởng của gia tộc vẫn tồn tại. Tương lai của gia tộc Shinawatra và Petongtarn vẫn còn bất định, phụ thuộc vào khả năng vượt qua các thách thức pháp lý và chính trị.