FPT ngày ấy và bây giờ – Một hành trình GAI GÓC VÀ ĐẦY BIẾN ĐỘNG | Nam Nguyễn

Tóm tắt chi tiết video về hành trình của FPT

Key Concepts:

• Khởi nghiệp FPT trong bối cảnh kinh tế khó khăn cuối thập niên 80.
• Vai trò của các lãnh đạo chủ chốt: Trương Gia Bình, Lê Vũ Kỳ, Nguyễn Trung Hà, Trương Đình Anh.
• Chiến lược "dụng bạn bè mình lên thành địch mà đánh" của Việt Tròn.
• Cơ chế chia lợi nhuận kiểu "Cao Bằng".
• Cạnh tranh với các đối thủ như Đông Nam.
• Tầm quan trọng của việc chọn người lãnh đạo kế cận.
• Sự chuyển mình và đa dạng hóa ngành nghề của FPT.

1. Giai đoạn Khởi Đầu Gian Khó (1988 - Đầu Những Năm 90):

• Bối cảnh: Việt Nam cuối thập niên 80, Mỹ cấm vận, chưa có luật cho doanh nghiệp tư nhân.
• Sự ra đời: FPT (The Food Processing Technology Company) được thành lập với sự ưu ái của ông Nguyễn Văn Đạo và Vũ Đình Cự (lãnh đạo ngành khoa học).
• Khó khăn ban đầu: 17 người làm khoa học phải tự bươn chải kiếm tiền. Nhiều dự án thất bại (cải tiến nhà máy thuốc lá Thanh Hóa, buôn quần áo sang Ba Lan).
• Thành công bước đầu: Thầu máy lạnh cho trường quay đài truyền hình, tin học hóa bộ phận bán vé của hàng không Việt Nam.
• Yếu tố ngoại: Bán máy tính là ngành "oai" và "lãi" thời đó. FPT cạnh tranh với Vinh Đen (viện cơ chi nhánh phía nam) về giá Olivetti.
• Hợp tác với Confect: Trung Hà tìm mối nhập Mouth Bear từ Tiệp Khắc, được ông Vũ Xuân Hiếu (Bộ Tài chính) hỗ trợ. FPT ký hợp đồng chuyển nhượng với Confect nhưng không thành công do quá thời hạn thanh toán bù trừ.
• G5 và nguồn thu lớn: G5 (FPT, 3C, CN, Gen Pacific, Confect) mua bốn tổ máy của nhà máy điện Hòa Bình (50 triệu đô) và trả bằng hàng. FPT ký đổi hàng với Technoprom (Nga), vượt qua khó khăn.
• Vai trò của Lê Vũ Kỳ: Khi Trương Gia Bình đi học, Lê Vũ Kỳ gánh vác FPT, có công lớn trong việc giữ và phát triển công ty. Trung Hà là người hỗ trợ chính.

2. Chiến Lược "Dụng Bạn Bè Mình Lên Thành Địch Mà Đánh":

• Ý tưởng của Việt Tròn: Trong lúc nhậu, Việt Tròn đề xuất chiến lược "dụng bạn bè mình lên thành địch mà đánh".
• Thực hiện: FPT tận dụng mọi quan hệ để đấu thầu, cạnh tranh mạnh mẽ.
• Ví dụ: Gói thầu lớn ở Bộ Công an (9 triệu đô) bị Thiên Nam của Kiên Bạc cạnh tranh. Lê Quang Tiến gặp Kiên Bạc, hai bên chia đôi gói thầu.
• Quan điểm về làm phần mềm:
  • Trương Gia Bình, Thành Nam (Trương Đình Anh): Tuyển người giỏi nhất từ các trường, làm sản phẩm trọn gói.
  • Trung Hà: Tuyển người vừa vừa, làm thuê bảo gì làm nấy cho nhanh.
• Cơ hội làm thứ trưởng: Năm 1997, Trương Gia Bình có cơ hội làm thứ trưởng Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường nhưng quyết định ở lại FPT.

3. Quyết Định Cổ Phần Hóa và Ngã Rẽ:

• FPT trên bờ vực phá sản: Đội ngũ lớn, vấn đề nuôi quân căng thẳng.
• Hai phương án: Cổ phần hóa ngay hoặc giữ mô hình doanh nghiệp nhà nước.
• Cuộc họp quan trọng: Trương Gia Bình, Lê Vũ Kỳ, Lê Quang Tiến, Nguyễn Trung Hà bỏ phiếu.
• Trung Hà "trở cờ": Trung Hà ban đầu ủng hộ cổ phần hóa nhưng sau đó quay sang ủng hộ phương án giữ mô hình nhà nước.
• Hậu quả: Lê Vũ Kỳ không thoải mái, rẽ sang ACB. Trung Hà tập trung vào công ty riêng. Lê Quang Tiến bị "dằn mặt".
• FPT thoát khỏi khủng hoảng: Nhờ tài lãnh đạo của Trương Gia Bình.
• Cổ phần hóa: Năm 2002, FPT cổ phần hóa thành Công ty cổ phần phát triển đầu tư công nghệ FPT. Năm 2006 lên sàn chứng khoán.

4. Cơ Chế Chia Lợi Nhuận và Cạnh Tranh:

• Cơ chế "Cao Bằng": Trung Hà lập cơ chế chia lợi nhuận theo công thức để tránh cãi nhau.
• Nhiều nhà tư bản: Cơ chế này biến FPT thành một tổ chức có nhiều nhà tư bản.
• Phân chia đất đai: Việc xin đất chia lô xây nhà lấy từ lợi nhuận chung của công ty.
• Trương Gia Bình chỉ chiếm 7% cổ phần: Cho đến khi FPT lên sàn.
• Cạnh tranh với Đông Nam: Đông Nam nhập khẩu và phân phối thiết bị tin học, phát triển hệ thống đại lý phân phối, đặc biệt là điện thoại di động.
• Vụ buôn lậu của Đông Nam: Nguyễn Gia Thiều nhận hết tội. FPT lĩnh thị trường phân phối điện thoại di động.

5. Thách Thức Từ Doanh Nhân Việt Kiều và Sự Chuyển Mình:

• Doanh nhân Việt kiều: Vượng Vũ, Hùng Thảo, Vĩ Dũng Hùng Anh kéo về Việt Nam, đặt ra luật chơi mới.
• Xuất hiện các tên tuổi mới: Hòa Phát, Hùng Vương, Minh Phú, Tôn Hoa Sen, FLC.
• FPT trở nên "bé tí" so với Viettel: Thế giới di động vượt xa FPT về doanh số bán hàng.
• Chọn người lãnh đạo: Trương Gia Bình không mạnh trong việc chọn người.
• Trương Đình Anh làm CEO: FPT khởi sắc.
• Chiến lược "chỉ có một FPT": Không cổ phần hóa các công ty con.
• Bất đồng và ra đi: Trương Đình Anh ra đi khi chưa thực hiện hết kế hoạch.
• Các CEO sau Trương Đình Anh: Nguyễn Thành Nam quá tốt tính, Bùi Quang Ngọc lớn tuổi.

6. Tầm Quan Trọng Của Trương Gia Bình và Tương Lai Của FPT:

• Trương Gia Bình là người quản trị giỏi: Đặc biệt là khi dưới trướng có nhiều nhân tài.
• Quyết định của Trương Gia Bình ảnh hưởng lớn đến FPT: Và thường thì anh đúng.
• Cần tìm người đối lập với Trương Gia Bình: Để FPT thực sự chuyển mình.
• Đức tính của Trương Gia Bình: Nói nhiều và không làm gì (nói để mọi người tin). Chơi cờ người giỏi.
• FPT thử qua nhiều ngành nghề: Tin học, phân phối, dược, bán điện thoại, truyền hình số, ngân hàng, trồng trọt, giáo dục, xe tự động, vệ tinh.
• Khó trở lại vị trí top đầu: Trong các ngành nghề hiện tại.
• Chuẩn bị bắt tay vào một chương trình mới: Có thể có ưu thế so với đối thủ.

7. Notable Quotes:

• "Dụng bạn bè mình lên thành địch mà đánh" - Việt Tròn
• "Anh Bình là một CEO chả giống ai Bởi lẽ chả có tập đoàn hay công ty nào có thể chịu được một CEO tả bù xểng như anh một thời gian dài mà không sập tiệm"
• "Đừng tìm người giống Trương Gia Bình mà phải đối lập hẳn kia chứ giống thì tìm làm quái gì" - Việt Tròn

8. Technical Terms:

• MBES: Có thể là một hệ thống thanh toán bù trừ quốc tế thời đó.
• Confectimex: Một tổ chức thương mại của Tiệp Khắc.
• Technoprom: Một tổ chức thương mại của Nga.

9. Logical Connections:

Video trình bày hành trình FPT theo trình tự thời gian, từ khi thành lập đến giai đoạn chuyển mình và đối mặt với các thách thức mới. Các phần được liên kết chặt chẽ, thể hiện sự phát triển và thay đổi của FPT qua từng giai đoạn.

10. Synthesis/Conclusion:

FPT đã trải qua một hành trình đầy gian truân và biến động để trở thành tập đoàn công nghệ hàng đầu Việt Nam. Thành công của FPT đến từ sự lãnh đạo tài tình của Trương Gia Bình, sự đóng góp của các lãnh đạo chủ chốt, và khả năng thích ứng với những thay đổi của thị trường. Tuy nhiên, FPT cũng đang đối mặt với những thách thức mới từ các đối thủ cạnh tranh và sự thay đổi của bối cảnh kinh tế. Tương lai của FPT phụ thuộc vào khả năng chọn người lãnh đạo kế cận và tìm ra những hướng đi mới phù hợp.