Dự kiến TÊN GỌI CÁC ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH CẤP TỈNH MỚI sau sáp nhập, hợp nhất | VTV24

Tóm tắt Hội nghị lần thứ 11 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa 13

Key Concepts:

• Sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy hệ thống chính trị
• Sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã
• Chính quyền địa phương hai cấp
• Đại hội Đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 14
• Quy định thi hành Điều lệ Đảng, công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng
• Phân cấp, phân quyền cho chính quyền địa phương
• Chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin

1. Sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị

• Mục tiêu: Tinh gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; xây dựng chính quyền gần dân, sát dân; đáp ứng yêu cầu quản trị xã hội hiện đại; đủ năng lực triển khai chủ trương của Đảng; có tầm nhìn chiến lược; bảo đảm hình thành và mở rộng không gian phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh.
• Nguyên tắc: Cân nhắc kỹ lưỡng nhiều mặt, thống nhất cao về nguyên tắc, tiêu chí thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã. Ưu tiên sắp xếp các đơn vị hành chính liền kề giữa miền núi, đồng bằng, địa phương có biển để mở rộng không gian phát triển.
• Tên gọi và địa điểm: Dễ nhận diện, ngắn gọn, khoa học, có giá trị lịch sử, truyền thống văn hóa, được nhân dân đồng tình ủng hộ. Ưu tiên sử dụng tên gọi của đơn vị hành chính trước khi sáp nhập. Trung tâm chính trị hành chính có vị trí địa lý thuận lợi, hạ tầng kinh tế xã hội đồng bộ, kết nối với các khu vực.
• Chủ trương định hướng:
  • Tổ chức chính quyền địa phương hai cấp: cấp tỉnh (tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương) và cấp xã (xã, phường, đặc khu trực thuộc tỉnh, thành phố).
  • Số lượng đơn vị hành chính cấp tỉnh sau sắp nhập: 34 tỉnh, thành phố (28 tỉnh, 6 thành phố trực thuộc trung ương).
  • Tên gọi và trung tâm chính trị hành chính dự kiến của 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh (liệt kê cụ thể các tỉnh sáp nhập và tên tỉnh mới, trung tâm hành chính). Ví dụ: Hợp nhất Tuyên Quang và Hà Giang lấy tên Tuyên Quang, trung tâm tại Tuyên Quang.
  • Kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện từ 01/05/2025 (sau khi Hiến pháp 2013 sửa đổi và Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025 sửa đổi có hiệu lực).
  • Sáp nhập đơn vị hành chính cấp xã, giảm khoảng 60-70% số lượng hiện nay.
• Phân công: Ban Thường vụ các tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc trung ương lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng đề án sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, không tổ chức cấp huyện, sáp nhập cấp xã.

2. Chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của chính quyền địa phương

• Chức năng, nhiệm vụ: Thực hiện theo quy định của Chính phủ, đẩy mạnh phân cấp từ chính phủ, bộ ngành cho chính quyền địa phương. Cấp tỉnh vừa thực hiện chủ trương chính sách từ trung ương, vừa ban hành chính sách, trực tiếp chỉ đạo quản lý cấp xã. Cấp xã chủ yếu thực hiện chính sách từ trung ương và cấp tỉnh.
• Thẩm quyền: Cấp xã được tăng cường phân cấp, có thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật để quyết định việc tổ chức thi hành pháp luật trên địa bàn và quyết định các vấn đề thuộc thẩm quyền của cấp mình.
• Cơ cấu tổ chức:
  • Cấp tỉnh: Hội đồng nhân dân (có ban chuyên môn), Ủy ban nhân dân (có cơ quan chuyên môn cấp sở và tương đương).
  • Cấp xã: Hội đồng nhân dân (có ban chuyên môn), Ủy ban nhân dân (có phòng chuyên môn và tương đương).
• Bố trí cán bộ: Bố trí số lượng cán bộ, công chức, viên chức cấp huyện, cấp xã (bao gồm cả cơ quan đảng, chính quyền, đoàn thể) hiện nay. Sau khi bộ máy mới đi vào hoạt động ổn định, Bộ Chính trị sẽ giao Ban Tổ chức Trung ương, Đảng ủy Chính phủ và các cơ quan liên quan phối hợp già soát, hoàn thiện vị trí việc làm, xác định biên chế.

3. Tổ chức đảng cấp tỉnh và cấp xã

• Chủ trương: Lập tổ chức đảng ở địa phương tương ứng với đơn vị hành chính cấp tỉnh và cấp xã, kết thúc hoạt động của đảng bộ cấp huyện.
• Mô hình:
  • Cấp tỉnh: Cơ bản như hiện nay.
  • Cấp xã: Đảng bộ cấp xã là hạt nhân chính trị, lãnh đạo trực tiếp, toàn diện ở xã, phường, đặc khu. Cấp ủy cấp tỉnh thành lập và thí điểm đảng ủy cấp xã là đảng ủy cấp trên trực tiếp của tổ chức cơ sở đảng trực thuộc tỉnh ủy, thành ủy trực thuộc trung ương.
• Cơ quan tham mưu: Có các tổ chức đảng trực thuộc, cơ quan tham mưu giúp việc và đơn vị sự nghiệp của đảng ủy cấp xã (thực hiện theo quy định thi hành Điều lệ Đảng). Ban Bí thư sẽ ban hành quy định về chức năng, nhiệm vụ, mối quan hệ công tác, quy chế làm việc, mẫu của Đảng ủy cấp xã.

4. Sắp xếp tinh gọn tổ chức Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị xã hội, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân

• Chủ trương: Sắp xếp tinh gọn, hợp nhất cơ quan Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị xã hội, các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ ở cấp trung ương, cấp tỉnh và cấp xã.
• Yêu cầu: Bảo đảm sâu sát cơ sở, chăm lo quyền lợi ích hợp pháp chính đáng của nhân dân và đoàn viên, hội viên.
• Công đoàn: Kết thúc hoạt động của công đoàn viên chức, công đoàn lực lượng vũ trang, giảm mức đóng góp công đoàn phí của đoàn viên công đoàn.
• Thời điểm đại hội: Tổ chức đại hội mặt trận tổ quốc, các tổ chức chính trị xã hội ngay sau đại hội đảng ở mỗi cấp.
• Tòa án, Viện kiểm sát: Sắp xếp tinh gọn bộ máy. Hệ thống tổ chức có ba cấp: Tòa án nhân dân và Viện kiểm sát nhân dân tối cao, cấp tỉnh và khu vực. Kết thúc hoạt động của Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân cấp cao và cấp huyện.

5. Tổ chức thực hiện

• Phân công: Bộ Chính trị chỉ đạo Đảng ủy Chính phủ, Đảng ủy Quốc hội, các ban thường vụ tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc trung ương chịu trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức triển khai thực hiện.
• Nhiệm vụ trọng tâm:
  • Sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các quy định của Đảng, Hiến pháp và pháp luật của Nhà nước.
  • Tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy và tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.
  • Quy định thời gian chuyển tiếp phù hợp để bảo đảm hoạt động thông suốt.
  • Hướng dẫn cụ thể về giấy tờ, thủ tục hành chính, sử dụng con dấu.
  • Quy định rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền các cấp, đặc biệt là việc phân cấp.
  • Hướng dẫn cụ thể về tiêu chí sắp xếp các đơn vị hành chính các cấp.
  • Già soát, sửa đổi, bổ sung các chế độ chính sách đối với cán bộ, công chức, viên chức cấp huyện, cấp xã.
  • Chủ động phối hợp xây dựng phương án bố trí địa điểm làm việc, nhà công vụ.
  • Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số.
  • Tăng cường công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
• Kế hoạch 47: Ban chỉ đạo Trung ương tổng kết nghị quyết 18 đã ban hành kế hoạch số 47 quy định chi tiết nhiệm vụ, phân công cụ thể các cơ quan chủ trì, lộ trình thực hiện cụ thể.
• Quyết định 284: Bộ Chính trị đã có quyết định số 284 phân công các đồng chí ủy viên bộ chính trị, ủy viên ban bí thư để chỉ đạo, hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra các đảng ủy, thành ủy, tỉnh ủy trực thuộc trung ương thực hiện nghị quyết.

6. Kế hoạch số 47 ngày 14/04/2025 của Ban Chỉ đạo Trung ương về tổng kết nghị quyết số 18

• Nội dung: 121 nhóm nhiệm vụ với mốc thời gian cụ thể.
• Nhiệm vụ cụ thể:
  • Đảng ủy Chính phủ: Ban hành quy định, hướng dẫn về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã (nguyên tắc, tiêu chuẩn, điều kiện, đặt tên, hồ sơ, thủ tục); hướng dẫn phân định nhiệm vụ, quyền hạn, thủ tục hành chính của chính quyền các cấp; đề xuất sửa đổi, bổ sung, ban hành mới các quy định của pháp luật về tổ chức chính quyền địa phương hai cấp; ban hành văn bản quy phạm pháp luật quy định về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy cơ quan chuyên môn, đơn vị sự nghiệp thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và cấp xã; ban hành quy định hướng dẫn về sử dụng con dấu.
  • Đảng ủy Quốc hội: Ban hành nghị quyết của Ủy ban thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp đơn vị hành chính; chủ trì phối hợp hướng dẫn các địa phương tổ chức lấy ý kiến nhân dân về các nội dung cụ thể sửa đổi, bổ sung một số điều của hiến pháp 2013; ban hành nghị quyết về xử lý các vấn đề liên quan đến sắp xếp sát nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh và tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.
  • Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể trung ương: Ban hành hướng dẫn các địa phương sắp xếp các tổ chức chính trị xã hội, các hội quần chúng; đẩy mạnh công tác tuyên truyền vận động đoàn viên hội viên.
  • Các cơ quan đơn vị của đảng ở trung ương: Già soát để tham mưu cho Bộ Chính trị, Ban Bí thư bổ sung, sửa đổi, ban hành hoặc ngăn hành theo thẩm quyền các văn bản quy định hướng dẫn về chuyên môn nghiệp vụ, quy trình công tác, quy trình quản lý.
  • Ban Tổ chức Trung ương: Quy định chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của Đảng ủy xã, phường và đặc khu; quy định về công tác quy hoạch cán bộ; quy định chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của các cơ quan chuyên tranh tham mưu giúp việc cấp ủy tỉnh ủy, thành ủy trực thuộc Trung ương; chỉ định Ban Chấp hành, Ban Thường vụ, Bí thư, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Thành ủy.
  • Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương: Xây dựng kế hoạch về công tác tuyên truyền tạo sự thống nhất về nhận thức và hành động; tăng cường nắm bắt tình hình tư tưởng của cán bộ đảng viên và dư luận xã hội.
  • Quân ủy Trung ương và Đảng ủy Công an Trung ương: Sắp xếp tổ chức quân sự địa phương, công an địa phương; chỉ đạo các lực lượng có liên quan nắm chắc tình hình, kịp thời tham mưu xử lý các tình huống; tham mưu Chính phủ để bổ sung, sửa đổi, ban hành hoặc Bộ Công an ban hành theo thẩm quyền các quy định hướng dẫn thực hiện các dịch vụ công quản lý xã hội.
  • Đảng ủy Tòa án nhân dân tối cao và Viện kiểm sát nhân dân tối cao: Tham mưu Ban Bí thư ban hành quy chế phối hợp giữa Đảng ủy Tòa án nhân dân tối cao, Đảng ủy Viện kiểm sát nhân dân tối cao với các tỉnh ủy, thành ủy trực thuộc Trung ương; chỉ đạo chuẩn bị kỹ lưỡng và thực hiện sắp xếp tinh gọn bộ máy; lãnh đạo chỉ đạo già soát tham mưu ban hành hoặc ban hành chức năng nhiệm vụ quyền hạn của Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân các cấp.
  • Các tình ủy, thành ủy trực thuộc Trung ương: Thành lập ban chỉ đạo để triển khai xây dựng đề án sát nhập tổ chức lại đơn vị hành chính cấp xã; tổ chức lấy ý kiến nhân dân; sắp xếp các tổ chức chính trị xã hội, các hội quần chúng; xây dựng phương án nhân sự; hoàn thành số hóa tài liệu; sắp xếp bố trí thực hiện chế độ chính sách đối với cán bộ người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã; thực hiện sát nhập đơn vị hành chính cấp xã; ban hành các quyết định kết thúc hoạt động của Đảng bộ cấp huyện; chuẩn bị tổ chức đại hội Đảng bộ cấp xã; tập trung tuyên truyền nâng cao nhận thức.

7. Quy định thi hành Điều lệ Đảng và quy định về công tác kiểm tra giám sát kỷ luật của Đảng

• Nội dung: Bổ sung, sửa đổi quy định thi hành Điều lệ Đảng, quy định về công tác kiểm tra giám sát và kỳ luật của Đảng, tập trung vào những nội dung liên quan trực tiếp đến quy định về tổ chức Đảng, cơ quan lãnh đạo của Đảng ở các cấp địa phương, cơ quan tham mưu giúp việc và đơn vị sự nghiệp của cấp ủy.
• Mục tiêu: Bảo đảm ở đâu có hoạt động của tổ chức đảng, đảng viên thì ở đó phải được kiểm tra giám sát, không để khoảng trống về chính trị pháp lý.

8. Chỉ thị số 45 ngày 14/04/2025 của Bộ Chính trị về đại hội Đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 14 của Đảng và kết luận số 150 ngày 14/04/2025 của Bộ Chính trị

• Chỉ thị 45: Kế thừa các nội dung còn phù hợp trong chỉ thị số 35 và kết luận 118, đồng thời điều chỉnh bổ sung một số nội dung mới.
  • Bối cảnh tình hình: Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 14 của đảng là dấu mốc đặc biệt trên con đường phát triển, mở ra kỷ nguyên mới, đồng thời là thời điểm tiến hành mạnh mẽ cuộc cách mạng toàn diện đồng bộ về sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy.
  • Yêu cầu: Xây dựng văn kiện đại hội đảng bộ các cấp phải gắn kết chặt chẽ với việc thực hiện chủ trương nghị quyết của Trung ương Đảng về sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy; văn kiện đại hội phải ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ làm và dễ kiểm tra; công tác chuẩn bị nhân sự phải chú trọng phát hiện lựa chọn giới thiệu những cán bộ có trình độ khoa học công nghệ.
  • Nội dung đại hội: Đối với những đảng bộ tỉnh, thành phố hợp nhất, sát nhập và các đảng bộ cấp xã mới, tổ chức đại hội với hai nội dung: Tổng kết việc thực hiện nghị quyết đại hội Đảng bộ nhiệm kỳ 2020-25 và xác định phương hướng mục tiêu nhiệm vụ giải pháp cho nhiệm kỳ 2025-2030; thảo luận đóng góp ý kiến vào các dự thảo văn kiện đại hội 14 của Đảng.
  • Công tác chuẩn bị nhân sự: Bổ sung điều chỉnh quy định về thời gian giữ chức vụ đối với cán bộ được giới thiệu để bầu tham gia cấp ủy; bổ sung điều chỉnh thời điểm tính độ tuổi tham gia cấp ủy; bổ sung điều chỉnh phấn đấu thực hiện tỉ lệ khoảng 5% cán bộ khoa học công nghệ tham gia cấp ủy; bổ sung quy trình chỉ định nhân sự đối với các đảng bộ tỉnh, thành phố hợp nhất, sát nhập.
  • Đại biểu dự đại hội: Điều chỉnh bổ sung quy định về số lượng đại biểu đại hội.
  • Thời gian đại hội: Bỏ quy định về thời gian đại hội điểm đảng bộ cấp cơ sở và điều chỉnh thời gian đại hội điểm của đảng bộ cấp trên trực tiếp cơ sở vào đầu quý 3 năm 2025.
• Kết luận 150: Hướng dẫn xây dựng phương án nhân sự cấp ủy cấp tỉnh thuộc diện hợp nhất sát nhập và cấp xã thành lập mới.
  • Quan điểm, nguyên tắc, yêu cầu: Bảo đảm sự lãnh đạo chỉ đạo trực tiếp của Bộ Chính trị, Ban Bí thư; giữ vững nguyên tắc và đào bảo đảm chặt chẽ dân chủ khách quan minh bạch công bằng công tâm; đáp ứng được yêu cầu công việc, coi trọng và đề cao phẩm chất chính trị đạo đức lối sống năng lực lãnh đạo uy tín; bảo đảm tính kế thừa phát triển và có cơ cấu đại diện cân đối hài hòa; chủ động làm tốt công tác chính trị tư tưởng thông tin tuyên truyền.
  • Tiêu chuẩn: Thực hiện theo quy định số 89 và chỉ thị số 45, yêu cầu các cấp ủy cần cụ thể hóa rõ hơn tiêu chuẩn về chính trị trình độ chuyên môn năng lực lãnh đạo và kết quả sản phẩm cụ thể.
  • Nội dung xây dựng phương án nhân sự: Đối với phương án nhân sự lãnh đạo chủ chốt, Ban Tổ chức Trung ương sẽ chủ trì phối hợp với các cơ quan đơn vị liên quan để báo cáo Bộ Chính trị, Ban Bí thư xem xét quyết định; đối với phương án nhân sự cấp ủy, Ban thường vụ, Ủy ban kiểm tra cấp ủy cấp tỉnh, xây dựng và thông qua phương án nhân sự, Ban thượng vụ các tỉnh ủy, Thành ủy báo cáo Ban tổ chức trung ương cho ý kiến, tiếp thu ý kiến và hoàn thiện phương án nhân sự; đối với phương án nhân sự cấp ủy và Ban Thường vụ cấp ủy, Ủy ban Kiểm tra cấp ủy cấp xã, Ban thường vụ các tỉnh ủy, Thành ủy căn cứ tiêu chuẩn điều kiện cơ cấu số lượng nêu tại chỉ thị 45 các quy định có liên quan để cụ thể hóa và chỉ đạo việc xây dựng thông qua phương án nhân sự.
  • Tổ chức thực hiện: Bộ Chính trị giao Đảng ủy Quốc hội chỉ đạo già soát sửa đổi bổ sung các quy định pháp luật có liên quan; giao thường trực và ban thường vụ các tỉnh ủy, Thành ủy sau khi hợp nhất sát nhập phải chủ động phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan để chuẩn bị phương án nhân sự; Bộ Chính trị giao Ban Tổ chức Trung ương, Ủy ban Kiểm tra Trung ương các cơ quan chức năng chủ động phối hợp chặt chẽ với các tỉnh ủy, Thành ủy, Đảng ủy trực thuộc Trung ương để tham mưu công tác nhân sự.

9. Kết luận

Hội nghị lần thứ 11 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa 13 đã thông qua nhiều chủ trương, quyết sách lớn và hệ trọng về sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy, sáp nhập đơn vị hành chính, tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, chuẩn bị cho đại hội đảng bộ các cấp và Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 14 của Đảng. Việc triển khai thực hiện các chủ trương này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ, hiệu quả của các cấp ủy, chính quyền, cơ quan, đơn vị, đồng thời cần chủ động giải quyết những vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện.