Đột quỵ ở người trẻ: Hiếm nhưng đang gia tăng | VTV24

Key Concepts

• Đột quỵ (Stroke): A medical emergency where blood supply to the brain is interrupted, causing brain cells to die.
• Nhồi máu não (Ischemic Stroke): Stroke caused by a blockage in a blood vessel supplying the brain.
• Xuất huyết não (Hemorrhagic Stroke): Stroke caused by bleeding in or around the brain.
• Bóc tách động mạch não (Cerebral Artery Dissection): A tear in the inner layer of a brain artery, which can lead to stroke.
• Thời điểm vàng (Golden Hour): The critical period immediately following a stroke during which medical intervention can significantly improve outcomes.
• Trẻ hóa đột quỵ (Stroke Rejuvenation/Younger Onset Stroke): The increasing incidence of stroke in younger individuals.
• Tái đột quỵ (Recurrent Stroke): Experiencing more than one stroke.

Summary

I. Tình hình Đột quỵ tại Việt Nam và Nguy cơ gia tăng ở Người trẻ

Khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ đang trải qua giai đoạn lạnh nhất của đợt rét này. Thời tiết lạnh giá thường đi kèm với các nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng như nhồi máu cơ tim, các bệnh về hen suyễn, phế quản và đặc biệt là đột quỵ.

• Thống kê chung: Tại Việt Nam, trung bình mỗi năm có khoảng 200.000 người bị đột quỵ. Điều này có nghĩa là cứ sáu người thì có một người có nguy cơ đột quỵ.
• Đối tượng phổ biến: Đột quỵ thường phổ biến ở những người từ 55 tuổi trở lên.
• Thực trạng đáng báo động: Tỷ lệ đột quỵ ở người trẻ đang gia tăng đáng kể, chiếm từ 10% đến 15% tổng số ca đột quỵ.
• Trường hợp cụ thể: Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đã ghi nhận 5 ca đột quỵ ở trẻ dưới 18 tuổi chỉ trong tuần vừa qua, trong đó có một bệnh nhân nhỏ nhất mới 8 tuổi.

II. Trường hợp Đột quỵ ở Trẻ em và Nguyên nhân

• Bệnh nhi 8 tuổi: Một bé 8 tuổi bị đột quỵ khi đang ở trường. May mắn là bé đã được thầy cô phát hiện kịp thời và đưa đến viện trong "thời điểm vàng".
  • Chẩn đoán: Kết quả chụp CTA cho thấy bé bị nhồi máu não do bóc tách động mạch não giữa bên phải, một tình trạng hiếm gặp ở trẻ em.
  • Tiền sử: Gia đình cho biết bé hoàn toàn khỏe mạnh, không có biểu hiện bất thường nào trước đó, vẫn chơi thể thao và hoạt động bình thường, thậm chí có thể bơi liên tục hai cây số.
• Nguyên nhân đột quỵ ở trẻ:
  • Chấn thương: Có thể do chấn thương trực tiếp hoặc gián tiếp.
  • Yếu tố viêm kéo dài: Một tỷ lệ nhất định, đặc biệt là ở động mạch trong sọ, có thể do viêm kéo dài dẫn đến xơ vữa và sau đó là bóc tách thứ phát.

III. Đột quỵ ở Người trẻ: Triệu chứng và Khó khăn trong Chẩn đoán

• Bệnh nhân 28 tuổi: Một trường hợp đáng tiếc là bệnh nhân nam 28 tuổi, có sức khỏe bình thường và ít khi ốm vặt, đã bị đột quỵ.
  • Triệu chứng: Buổi sáng khi đang dọn nhà, bệnh nhân cảm thấy nói không hết ý. Nghỉ ngơi một lúc không hết triệu chứng nên đã đi cấp cứu.
• Xu hướng trẻ hóa: Mặc dù đột quỵ ở người trẻ được xem là hiếm gặp, nhưng những năm gần đây, tỷ lệ người bệnh dưới 45 tuổi bị đột quỵ đang tăng lên.
  • Số liệu tại Khoa Đột quỵ não: Từ đầu năm đến nay, khoảng 15% bệnh nhân điều trị tại khoa là người trẻ.
• Thể đột quỵ phổ biến ở người trẻ: Thể đột quỵ vỡ mạch (xuất huyết não) do vỡ dị dạng mạch bẩm sinh hoặc mắc phải chiếm tỷ lệ cao hơn. Tắc mạch (nhồi máu não) cũng gặp nhưng hiếm hơn.
• Nguy cơ bỏ sót triệu chứng: Đột quỵ ở người trẻ dễ bị bỏ sót do triệu chứng không điển hình.
  • Các dấu hiệu cần lưu ý: Đau đầu dữ dội, yếu tay chân, mắt nhìn mờ, nói khó, co giật, gục xuống bất ngờ, dù rất nhẹ cũng cần được theo dõi sát.

IV. Tái Đột quỵ và Lời khuyên

• Tái đột quỵ: Một vấn đề đáng lưu tâm khác là tái đột quỵ, tức là người bệnh bị đột quỵ nhiều lần, lần sau thường nghiêm trọng hơn lần trước, dẫn đến nguy cơ tàn phế và tử vong cao hơn.
• Đột quỵ là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu: Đột quỵ hiện đang là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu tại Việt Nam.
• Lời khuyên: Không nên chủ quan. Những người có nguy cơ cao cần thiết phải khám sức khỏe định kỳ.

V. Synthesis/Conclusion

Đợt rét này tại miền Bắc và Bắc Trung Bộ tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe, trong đó đột quỵ là một vấn đề đặc biệt nghiêm trọng. Mặc dù đột quỵ thường liên quan đến người lớn tuổi, nhưng thực tế đáng báo động là tỷ lệ đột quỵ ở người trẻ đang gia tăng, với các trường hợp ghi nhận ở cả trẻ em dưới 18 tuổi. Các nguyên nhân có thể bao gồm chấn thương, viêm nhiễm kéo dài dẫn đến bóc tách động mạch, hoặc dị dạng mạch máu bẩm sinh. Triệu chứng đột quỵ ở người trẻ có thể không điển hình, dẫn đến việc chẩn đoán muộn. Bên cạnh đó, nguy cơ tái đột quỵ cũng là một mối đe dọa nghiêm trọng. Do đột quỵ là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu, việc nâng cao nhận thức về các dấu hiệu, đặc biệt là ở nhóm người trẻ, và tầm quan trọng của việc khám sức khỏe định kỳ là vô cùng cần thiết.