Điểm chạm Chính sách:Ngưỡng doanh thu chịu thuế: Từ hỗ trợ đến động lực phát triển | VTV24

Key Concepts

• Ngưỡng doanh thu chịu thuế: Mức doanh thu tối đa mà hộ kinh doanh không phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN.
• Hộ kinh doanh (HKD): Đơn vị kinh tế nhỏ lẻ, chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế (khoảng 3,1 triệu hộ tại Việt Nam).
• Chi phí tuân thủ: Các chi phí về thời gian, thủ tục hành chính, kế toán mà HKD phải bỏ ra để thực hiện nghĩa vụ thuế.
• Tách hộ kinh doanh: Hành vi chia nhỏ quy mô kinh doanh để duy trì doanh thu dưới ngưỡng chịu thuế nhằm né tránh nghĩa vụ thuế.
• Tính độc lập trong kinh doanh: Yếu tố pháp lý để xác định tính hợp pháp của việc tách hộ (độc lập về vốn, tài sản, địa điểm).

---

1. Nội dung chính sách mới

• Thay đổi: Chính phủ ban hành Nghị định số 141/2026 (sửa đổi từ Nghị định 68/2026), nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế từ 500 triệu đồng lên 1 tỷ đồng/năm.
• Phạm vi tác động: Khoảng 2,5 triệu hộ kinh doanh (chiếm hơn 80% tổng số HKD cả nước) sẽ được miễn thuế GTGT và thuế TNCN.
• Thời điểm áp dụng: Có hiệu lực từ ngày 01/05/2026. Các hộ đã nộp thuế trong quý 1/2026 sẽ được bù trừ hoặc hoàn trả.
• Mục tiêu: Giảm gánh nặng tài chính, hỗ trợ HKD nhỏ lẻ trong bối cảnh chi phí vận hành (mặt bằng, nguyên vật liệu, điện nước) gia tăng, đồng thời giảm chi phí hành chính cho cả người dân và cơ quan quản lý.

2. Bối cảnh và quá trình điều chỉnh ngưỡng thuế

• Lịch sử thay đổi:
  • Trước 2021: Ngưỡng 100 triệu đồng/năm.
  • Năm 2024: Luật thuế GTGT sửa đổi nâng lên 200 triệu đồng/năm.
  • Năm 2025: Luật thuế TNCN sửa đổi nâng lên 500 triệu đồng/năm.
  • Năm 2026: Nghị định 141 nâng lên 1 tỷ đồng/năm.
• Lý do điều chỉnh: Các chuyên gia cho rằng ngưỡng cũ quá thấp, không phản ánh đúng thực tế lợi nhuận (thường dưới 20% doanh thu). So sánh quốc tế cho thấy các nước như Thái Lan (1,2 tỷ), Malaysia (1 tỷ), Trung Quốc (1,5 tỷ) đều có ngưỡng miễn thuế cao hơn hoặc tương đương, phù hợp với GDP bình quân đầu người.

3. Các vấn đề phát sinh và thách thức

• Ranh giới tâm lý: Khi ngưỡng thuế được nâng lên, xuất hiện tâm lý "ngại vượt ngưỡng". HKD có xu hướng muốn giữ doanh thu dưới 1 tỷ để tránh thuế, thay vì mở rộng quy mô.
• Hành vi tách hộ: Nhiều hộ tìm cách tách thành 2-3 hộ kinh doanh trên cùng một mặt bằng để hưởng ưu đãi. Cơ quan thuế cảnh báo sẽ kiểm soát chặt chẽ dựa trên dữ liệu dân cư và tính độc lập về vốn/tài sản. Nếu không đảm bảo tính độc lập, đây được coi là hành vi vi phạm pháp luật.
• Bất cập trong cách tính thuế: Hiện nay, nếu vượt ngưỡng (ví dụ 1 tỷ 50 triệu), HKD phải đóng thuế trên toàn bộ doanh thu thay vì chỉ đóng trên phần vượt (50 triệu). Điều này gây áp lực lớn và tạo động lực tiêu cực cho việc "lách" thuế.

4. Giải pháp và kiến nghị

• Đơn giản hóa thủ tục: Cần cắt giảm các quy trình kế toán, hóa đơn phức tạp để HKD tự nguyện tuân thủ.
• Cơ chế hoàn thuế: Việc hoàn trả thuế đã nộp trong quý 1/2026 được đánh giá là giải pháp thiết thực, giúp HKD có thêm nguồn vốn tái đầu tư.
• Định hướng bền vững: Chính sách cần hướng tới việc nuôi dưỡng nguồn thu lâu dài, khuyến khích HKD chuyển đổi thành doanh nghiệp thay vì chỉ dừng lại ở quy mô hộ kinh doanh nhỏ lẻ.

5. Trích dẫn quan trọng

• “Việc nâng ngưỡng miễn thuế lên 1 tỷ đồng không chỉ là sự điều chỉnh con số, mà là bước thay đổi trong cách tiếp cận chính sách, tạo dư địa để hộ kinh doanh duy trì và phát triển.”
• “Mục tiêu cuối cùng không chỉ là giảm gánh nặng thuế mà là xây dựng môi trường để các hộ kinh doanh sẵn sàng lớn lên, minh bạch hơn và bền vững hơn.”

---

Tổng kết

Việc nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế lên 1 tỷ đồng là một bước đi kịp thời, phản ánh sự linh hoạt của chính sách trước biến động kinh tế. Tuy nhiên, để chính sách thực sự hiệu quả, cơ quan quản lý cần giải quyết bài toán về "tâm lý né thuế" và "cách tính thuế trên phần vượt ngưỡng". Mục tiêu cốt lõi là biến chính sách thuế từ một "bể đỡ" cho hộ nhỏ thành "bệ phóng" để họ phát triển thành các doanh nghiệp bền vững, đóng góp tích cực hơn cho an sinh xã hội và ngân sách nhà nước.