Đề xuất nâng ngưỡng truy cứu trách nhiệm hình sự tội trốn thuế | VTV24

Key Concepts

• Trốn thuế (Tax Evasion): Hành vi cố ý không thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định pháp luật.
• Ngưỡng xử lý hình sự (Criminal Prosecution Threshold): Mức số tiền trốn thuế tối thiểu để cơ quan chức năng khởi tố vụ án hình sự.
• Hộ kinh doanh (Business Households): Đơn vị kinh doanh quy mô nhỏ, chịu sự điều chỉnh của Luật Quản lý thuế.
• Chế tài hành chính (Administrative Sanctions): Các hình thức xử phạt bằng tiền hoặc biện pháp hành chính thay vì truy cứu trách nhiệm hình sự.

---

1. Các hành vi bị xác định là trốn thuế theo Luật Quản lý thuế 2025

Luật Quản lý thuế năm 2025 xác định 10 nhóm hành vi cấu thành tội trốn thuế, bao gồm các vi phạm phổ biến như:

• Không nộp hồ sơ đăng ký thuế.
• Không nộp hoặc chậm nộp hồ sơ khai thuế quá thời hạn 90 ngày.
• Không ghi chép đầy đủ doanh thu trong sổ sách kế toán.
• Không xuất hóa đơn khi bán hàng hóa, dịch vụ.

2. Áp lực đối với hộ kinh doanh và doanh nghiệp mới

Các hộ kinh doanh nhỏ và doanh nghiệp mới chuyển đổi đang đối mặt với áp lực lớn trong việc tuân thủ pháp luật thuế. Vấn đề cốt lõi nằm ở sự thiếu hụt kiến thức chuyên môn về kế toán và thuế, dẫn đến các sai sót vô ý trong kê khai. Cộng đồng doanh nghiệp bày tỏ sự e dè, lo ngại rằng những sai sót nghiệp vụ này có thể bị đánh đồng với hành vi cố ý gian lận, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động kinh doanh.

3. Đề xuất điều chỉnh ngưỡng xử lý hình sự

Trước bối cảnh ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế đối với hộ kinh doanh đã được nâng từ 100 triệu đồng lên 1 tỷ đồng/năm, nhiều chuyên gia và người nộp thuế cho rằng ngưỡng xử lý hình sự cũng cần được điều chỉnh tương ứng để phù hợp với thực tế kinh tế:

• Đề xuất từ phía người nộp thuế: Nâng ngưỡng xử lý hình sự lên 500 triệu đồng đối với hộ kinh doanh và 1 tỷ đồng đối với doanh nghiệp.
• Mục tiêu: Tạo cơ hội cho các đơn vị kinh doanh có điều kiện phục hồi sản xuất, tránh việc hình sự hóa các sai sót hành chính, giúp bảo vệ quyền lợi công dân và duy trì sự ổn định trong kinh doanh.

4. Giải pháp cân bằng: Tăng chế tài hành chính

Các chuyên gia kinh tế nhấn mạnh rằng việc nâng ngưỡng xử lý hình sự cần đi đôi với việc tăng cường chế tài xử phạt hành chính.

• Lập luận: Việc xử lý hình sự gây ra tâm lý lo lắng và tước bỏ nhiều quyền lợi của công dân. Ngược lại, nếu mức xử phạt hành chính được nâng lên cao hơn, nó vẫn đảm bảo tính răn đe, ngăn chặn hành vi trốn thuế mà không gây ra những hệ lụy tiêu cực như xử lý hình sự.

5. Đề xuất của Bộ Tài chính trong dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi

Để giải quyết các bất cập nêu trên, Bộ Tài chính đã đưa ra đề xuất cụ thể trong dự thảo sửa đổi Bộ luật Hình sự:

• Đối với cá nhân: Nâng ngưỡng xử lý hình sự đối với tội trốn thuế lên 200 triệu đồng.
• Đối với pháp nhân thương mại: Nâng ngưỡng xử lý hình sự đối với tội trốn thuế lên 400 triệu đồng.

---

Tổng kết

Việc điều chỉnh ngưỡng xử lý hình sự đối với tội trốn thuế là một bước đi cần thiết để thích ứng với bối cảnh kinh tế mới, đặc biệt là khi ngưỡng doanh thu chịu thuế đã thay đổi. Sự chuyển dịch từ xử lý hình sự sang tăng cường chế tài hành chính được xem là giải pháp tối ưu nhằm vừa đảm bảo tính răn đe, vừa tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, giảm bớt áp lực cho các hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ trong việc tuân thủ các quy định phức tạp về thuế.