Dẹp vỉa hè, hàng rong chuyển vào sau tấm tôn: Khách quét QR mua đồ xuyên ‘hàng rào’ | VTV24

Key Concepts

• Chợ tự phát (Spontaneous markets): Các khu vực kinh doanh không chính thức, hình thành trái phép trên các khu đất trống hoặc dự án đang chờ triển khai.
• Lấn chiếm vỉa hè (Sidewalk encroachment): Hành vi sử dụng không gian công cộng trái phép để kinh doanh, hiện đang bị chính quyền Hà Nội kiểm soát chặt chẽ.
• Kinh doanh qua rào tôn (Fence-based commerce): Hình thức kinh doanh mới sử dụng các tấm tôn bao quanh công trình làm "mặt tiền", treo thực đơn và mã QR để giao dịch với khách hàng đứng trên vỉa hè.
• Đấu giá quyền sử dụng đất: Quy trình pháp lý để chuyển giao quyền sử dụng các khu đất công cho mục đích phát triển kinh tế.

---

1. Hiện trạng kinh doanh sau các tấm tôn

Tại khu vực phố Nguyễn Quốc Trị (phường Yên Hòa, quận Cầu Giấy, Hà Nội), các khu đất trống thuộc dự án khu đô thị Nam Trung Yên đã trở thành địa điểm kinh doanh tự phát.

• Phương thức hoạt động: Thay vì bày bán trực tiếp trên vỉa hè như trước đây, các tiểu thương tận dụng các tấm tôn bao quanh công trình để treo thực đơn và mã QR thanh toán. Khách hàng đứng trên vỉa hè có thể chọn món, chuyển khoản và nhận hàng.
• Cơ sở vật chất: Một số tiểu thương còn đục lỗ trên các tấm tôn để khách hàng có thể vào bên trong khu đất sử dụng dịch vụ, biến các khu đất trống thành nơi tập kết đồ đạc và vật dụng kinh doanh.
• Tính chất: Hoạt động diễn ra sôi nổi từ 7:00 sáng, chủ yếu phục vụ đồ ăn sáng và nước uống cho nhân viên văn phòng tại khu vực lân cận.

2. Quản lý đất đai và trách nhiệm chính quyền

Các khu đất A3, A4, A5, LO thuộc khu đô thị Nam Trung Yên hiện được quản lý bởi Trung tâm Phát triển quỹ đất Hà Nội (thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường/Sở Nông nghiệp và Môi trường).

• Phản ứng của chính quyền: UBND phường Yên Hòa xác nhận đã nắm được tình trạng vi phạm. Phường đã tổ chức các buổi họp và gửi thông báo yêu cầu Trung tâm Phát triển quỹ đất quản lý chặt chẽ các ô đất được giao.
• Cam kết xử lý: Đại diện UBND phường Yên Hòa khẳng định sẽ tham mưu và phối hợp với Trung tâm Phát triển quỹ đất để xử lý dứt điểm tình trạng này trong vòng một tuần.

3. Mâu thuẫn giữa thông báo và thực tế

• Thông báo cưỡng chế: Trung tâm Phát triển quỹ đất Hà Nội đã dán thông báo yêu cầu các cá nhân, tổ chức tháo dỡ, di dời tài sản và hoàn trả mặt bằng trước ngày 6/X để phục vụ công tác đấu giá quyền sử dụng đất.
• Thực tế: Sau hơn một tuần kể từ thời hạn nêu trong thông báo, các hàng quán vẫn tiếp tục hoạt động bình thường. Chỉ khi có sự xuất hiện của phóng viên, các tiểu thương mới tạm thời đóng cửa, tháo bỏ thực đơn và mã QR.

4. Góc nhìn và lập luận

• Từ phía tiểu thương: Họ cho rằng việc chuyển vào bên trong các khu đất là giải pháp tình thế do không còn chỗ bán hàng sau khi chính quyền tăng cường xử lý lấn chiếm vỉa hè.
• Từ phía khách hàng: Họ coi đây là sự tiện lợi vì gần cơ quan, đáp ứng nhu cầu ăn uống nhanh chóng.
• Từ phía cơ quan chức năng: Việc xử lý cần lộ trình để đảm bảo tính pháp lý (đấu giá đất) đồng thời có thời gian để người dân chuyển đổi sinh kế, tránh gây sốc cho đời sống của các hộ kinh doanh nhỏ lẻ.

---

Synthesis/Conclusion

Sự xuất hiện của các "chợ tự phát" sau các tấm tôn tại Hà Nội là một hình thức thích nghi của tiểu thương trước các chiến dịch dọn dẹp vỉa hè. Mặc dù chính quyền đã có các thông báo cưỡng chế để phục vụ mục đích đấu giá đất, việc thực thi vẫn còn chậm trễ và mang tính đối phó. Vấn đề cốt lõi nằm ở sự phối hợp giữa đơn vị quản lý đất đai (Trung tâm Phát triển quỹ đất) và chính quyền địa phương (UBND phường) trong việc giám sát, đồng thời cần có giải pháp căn cơ hơn để hỗ trợ người dân chuyển đổi sinh kế thay vì chỉ dừng lại ở việc xử lý bề nổi.