Để ngăn chặn Trung Quốc, trật tự thế giới mới đã được Mỹ đã thiết lập ra sao? | Victor Pham

Tóm tắt Video: Chiến Lược Kìm Hãm Trung Quốc của Mỹ (2020-2024)

Key Concepts:

• Tầm quan trọng của tài nguyên trong sự trỗi dậy và suy tàn của các quốc gia.
• Chiến lược phong tỏa công nghệ và tái cấu trúc chuỗi cung ứng của Mỹ đối với Trung Quốc.
• Vai trò của các đồng minh và các cuộc xung đột địa chính trị trong chiến lược của Mỹ.
• Sự phụ thuộc của Trung Quốc vào nhập khẩu tài nguyên và xuất khẩu để duy trì tăng trưởng.
• Tầm quan trọng của chip bán dẫn trong cuộc cạnh tranh công nghệ.

1. Tài Nguyên và Vận Mệnh Quốc Gia:

• Lịch sử: Tài nguyên đóng vai trò then chốt trong sự trỗi dậy của các cường quốc. Ví dụ, Anh dẫn đầu cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất nhờ than đá, Phổ trỗi dậy nhờ than đá ở vùng RF, và Mỹ trở thành siêu cường công nghiệp nhờ than đá và quặng sắt ở khu vực Ngũ Đại Hồ.
• Ví dụ: Việc phát hiện mỏ than Donbass đã thúc đẩy công nghiệp hóa của Nga, nhưng do trung tâm tài nguyên không trùng với trung tâm dân số, quá trình này diễn ra chậm hơn so với Mỹ và Đức.
• Dầu mỏ: Đến thế kỷ 20, dầu mỏ trở thành tài nguyên quan trọng. Đức và Nhật Bản phát động Thế chiến II để giành dầu mỏ và quặng sắt. Liên Xô công nghiệp hóa nhanh chóng nhờ thăm dò dầu mỏ và chuyển giao công nghệ từ Mỹ.
• Kết luận: Tài nguyên, dân số được giáo dục và khoáng sản là yếu tố quyết định sức mạnh quốc gia.

2. Vị Thế Ban Đầu của Trung Quốc và Sự Trỗi Dậy:

• Tài nguyên hạn chế: Trung Quốc có nhiều quặng sắt nhưng chất lượng thấp và chi phí khai thác cao. Đông Bắc Trung Quốc là khu vực tài nguyên phong phú nhất (than đá, quặng sắt, dầu mỏ, lương thực).
• Nhật Bản xâm chiếm: Nhật Bản tìm cách kiểm soát Đông Bắc Trung Quốc để có tài nguyên cho công nghiệp hóa. Nhật Bản ép Trung Quốc ký 21 điều khoản năm 1915, kiểm soát khai thác quặng và nhà máy thép Heping, kìm hãm công nghiệp hóa của Trung Quốc.
• Sau Thế chiến II: Đông Bắc Trung Quốc trở thành khu vực công nghiệp hàng đầu châu Á. Sản lượng thép tăng từ 40.000 tấn (1948) lên 8 triệu tấn (1958).
• Hội nhập toàn cầu: Sau khi gia nhập WTO, Trung Quốc giải quyết được nhược điểm về thiếu tài nguyên nhờ công nghệ phương Tây, tài nguyên từ châu Á, châu Phi, Mỹ Latinh và lao động dồi dào. Các khu vực ven biển phát triển mạnh mẽ.

3. Mô Hình Kinh Tế và Chiến Lược của Mỹ:

• Giai đoạn 1 (1980-1990): Trung Quốc gia công các ngành công nghiệp thấp cấp (dệt may).
• Giai đoạn 2 (2000-2010): Trung Quốc tiếp nhận ngành chế tạo trung cấp nhờ máy tính và gia nhập WTO. Các ngành công nghiệp như thép, hóa chất, đóng tàu, ô tô phát triển nhanh chóng.
• Thiết kế của Mỹ: Mỹ đặt ra quy tắc thương mại quốc tế và phân công lao động quốc tế:
  • Quốc gia tiêu thụ: Châu Âu và Mỹ (xuất khẩu tiền tệ, thương hiệu, công nghệ).
  • Quốc gia tài nguyên: Châu Á, châu Phi, Mỹ Latinh.
  • Quốc gia sản xuất: Đông Á (dựa vào lao động giá rẻ để đổi lấy tài nguyên).
• Khủng hoảng 2008: Trung Quốc kích thích tăng trưởng kinh tế bằng bất động sản và cơ sở hạ tầng.
• Chiến lược của Biden: Phong tỏa công nghệ và tái cấu trúc chuỗi cung ứng để kiềm hãm Trung Quốc.

4. Chiến Lược Kìm Hãm Trung Quốc của Mỹ:

• Hạn chế thương mại: Ngăn Trung Quốc có đủ tài nguyên từ nước ngoài.
• Phong tỏa công nghệ: Ngăn Trung Quốc tiếp cận công nghệ tiên tiến.
• Tái cấu trúc chuỗi cung ứng: Chuyển năng lực sản xuất sang Ấn Độ, Việt Nam, Đông Nam Á và Mexico.
• Sự hợp tác của đồng minh: Kích động chiến tranh Nga-Ukraina và gia tăng căng thẳng ở eo biển Đài Loan để buộc châu Âu và Nhật Bản hợp tác.
• Tầm quan trọng của chip: Kiểm soát chip để quyết định vị trí của các quốc gia trong hệ thống phân công lao động toàn cầu. Mỹ thúc đẩy thỏa thuận bán dẫn Mỹ-Nhật-Hà Lan để phong tỏa công nghệ đối với Trung Quốc.

5. Thách Thức và Kết Luận:

• Thách thức: Trung Quốc phải tự lực cánh sinh để vượt qua phong tỏa bán dẫn.
• Mục tiêu của Mỹ: Kéo dài thời kỳ già hóa sâu của Trung Quốc, hạn chế khả năng cạnh tranh xuất khẩu và quy mô nhập khẩu tài nguyên.
• Sự phụ thuộc vào tài nguyên: Trung Quốc phải duy trì sức mạnh cạnh tranh xuất khẩu để đảm bảo nhập khẩu tài nguyên.
• Kết luận: Mỹ đang cố gắng kiềm chế sự trỗi dậy của Trung Quốc bằng cách phong tỏa công nghệ, tái cấu trúc chuỗi cung ứng và tận dụng cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo. Sự thành công của chiến lược này phụ thuộc vào sự hợp tác của các đồng minh và khả năng Trung Quốc vượt qua các rào cản công nghệ.