Để đường sách thành mô hình kinh tế sáng tạo| VTV24

Đường Sách Việt Nam: Hành Trình Kiến Tạo Không Gian Văn Hóa Đọc & Tiềm Năng Kinh Tế Sáng Tạo

Key Concepts:

• Đường sách (Book Street): Mô hình không gian văn hóa kết hợp bán sách và các hoạt động văn hóa, hướng đến trải nghiệm đọc sách đa dạng.
• Không gian văn hóa đọc (Reading Culture Space): Môi trường khuyến khích và nuôi dưỡng thói quen đọc sách, giao lưu văn hóa.
• Kinh tế sáng tạo (Creative Economy): Mô hình kinh tế dựa trên tài sản trí tuệ, sự sáng tạo và văn hóa.
• Trải nghiệm văn hóa (Cultural Experience): Các hoạt động tương tác, giao lưu giúp độc giả kết nối sâu sắc hơn với sách và văn hóa đọc.
• Hệ sinh thái đọc sách (Reading Ecosystem): Mạng lưới liên kết giữa các chủ thể (nhà xuất bản, nhà sách, độc giả, tác giả, không gian đọc) để thúc đẩy văn hóa đọc.

I. Sự Hình Thành và Phát Triển của Đường Sách tại Việt Nam

Cách đây 10 năm, Đường Sách Thành phố Hồ Chí Minh ra đời, đánh dấu sự khởi đầu của mô hình đường sách đầu tiên tại Việt Nam. Ý tưởng táo bạo này, được đề xuất bởi Hội Xuất bản năm 2014, là biến một con đường thành không gian văn hóa, thay đổi công năng sử dụng của không gian đô thị. Đường sách Nguyễn Văn Bình với 19 gian hàng ban đầu, trong đó có Đông A Books của bà Hằng Giang, được xem là "viên gạch đầu tiên" quan trọng, tạo nền tảng cho sự phát triển của mô hình này. Đông A Books coi việc tham gia đường sách là cơ hội để xây dựng giá trị ấn phẩm và phát hành.

Hiện nay, cả nước có hàng chục đường sách, không chỉ là nơi bán sách mà còn là những không gian văn hóa đọc sôi động, hấp dẫn. Đường sách Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đang dần trở thành những điểm hẹn văn hóa, như sự kiện Ngày hội Sách và Văn hóa Đêm Thành phố Hồ Chí Minh, thu hút đông đảo người dân và du khách.

II. Thành Công và Thay Đổi trong Nhu Cầu Đọc Sách

Trong 10 năm qua, Đường Sách Thành phố Hồ Chí Minh đã tổ chức hơn 3000 sự kiện, góp phần lan tỏa tri thức và hình thành thói quen đọc sách cho người dân. Sự thành công này phản ánh sự dịch chuyển trong nhu cầu thưởng thức sách của độc giả: từ việc đơn thuần mua sách sang trải nghiệm văn hóa.

Chị Phạm Thủy, Giám đốc Đối ngoại Truyền thông Công ty Cổ phần Sách Thái Hà, nhận định rằng độc giả hiện nay đến đường sách không chỉ để mua sách mà còn để đọc sách, giao lưu với những người yêu sách và tác giả, sống trong không gian sách. Việc độc giả ở lại lâu hơn chứng tỏ xu hướng đọc và mong muốn đọc đang tăng lên. Việc kích thích sự tò mò của độc giả là yếu tố quan trọng để gia tăng cả chất lượng và số lượng người đọc.

III. Hoạt Động Đêm và Tiềm Năng Kinh Tế

Hoạt động đêm tại Đường Sách Thành phố Hồ Chí Minh, bắt đầu từ cuối năm 2025 và đầu năm 2026, đã thu hút lượng lớn người dân, chứng minh sức hút của việc kết hợp tri thức và giải trí sáng tạo. Mặc dù cần thời gian để đánh giá tác động kinh tế cụ thể, nhưng hoạt động này đã đánh đúng vào nhu cầu của người dân. Mục tiêu quan trọng là chuyển đổi số lượng người đến đường sách thành số lượng người đọc sách.

Để phát triển đường sách thành một mô hình kinh tế sáng tạo, cần sự phối hợp giữa nhiều bên: nhà xuất bản, các ngành nghệ thuật (âm nhạc, hội họa, thiết kế). Sách được xem là cầu nối giữa các lĩnh vực kiến thức, văn hóa, nghệ thuật, kiến trúc, hội họa. Việc đưa những mô hình trong sách ra trải nghiệm thực tế thông qua các hoạt động biểu diễn, cuộc thi sẽ giúp độc giả hiểu sâu sắc hơn về sách và tạo ra một hệ sinh thái đọc sách toàn vẹn.

IV. Các Yếu Tố Cần Hoàn Thiện để Phát Triển Kinh Tế Sáng Tạo

Chị Phạm Thủy nhấn mạnh rằng quá trình vận hành của Đường Sách Thành phố Hồ Chí Minh đang đi đúng hướng để trở thành một nền kinh tế sáng tạo, nhưng vẫn cần học hỏi và sáng tạo thêm. Một số yếu tố cần hoàn thiện bao gồm:

• Không gian đọc sách: Tạo dựng không gian đọc sách thoải mái, đa dạng cho độc giả.
• Đa dạng hóa đầu sách: Gia tăng số lượng và chủng loại sách để đáp ứng nhu cầu của nhiều đối tượng độc giả.
• Ứng dụng công nghệ: Sử dụng công nghệ để giúp độc giả tìm kiếm thông tin về sách, nội dung sách, địa điểm mua sách.
• Tôn trọng cách đọc của mỗi người: Kết hợp giữa không gian sôi động và không gian yên tĩnh để đáp ứng sở thích khác nhau của độc giả.

V. Giữ Chân Người Trẻ và Phát Triển Văn Hóa Đọc

Một trong những thách thức lớn nhất là thu hút và giữ chân người trẻ, đồng thời bảo tồn chiều sâu của văn hóa đọc. Chị Phạm Thủy cho rằng việc gây dựng cảm xúc đọc sách là yếu tố then chốt. Các đơn vị xuất bản cần cung cấp những cuốn sách có nội dung hay và hình thức bắt mắt, trong khi đường sách đóng vai trò cầu nối, tạo không gian giao lưu, giải đáp thắc mắc và tổ chức các câu lạc bộ yêu sách.

"Chỉ khi mà chúng ta có cảm xúc, chúng ta có tình yêu thì chúng ta mới có thể giữ được cái chiều sâu." - Phạm Thủy

VI. Kết Luận

Đường sách tại Việt Nam đang trên đà phát triển, không chỉ là nơi bán sách mà còn là không gian văn hóa đọc sôi động, góp phần lan tỏa tri thức và hình thành thói quen đọc sách. Để phát triển đường sách thành một mô hình kinh tế sáng tạo hiệu quả, cần sự phối hợp giữa nhiều bên, ứng dụng công nghệ, hoàn thiện dịch vụ và đặc biệt là tạo ra những trải nghiệm văn hóa sâu sắc, thu hút và giữ chân độc giả, đặc biệt là giới trẻ. Việc bảo tồn chiều sâu văn hóa đọc trong dòng chảy kinh tế số là một thách thức quan trọng, đòi hỏi sự tâm huyết và chung tay của cộng đồng.