Đẩy mạnh giải ngân hơn 1 triệu tỷ đồng vốn đầu tư công | VTV24

Key Concepts

• Đầu tư công (Public Investment): Nguồn vốn từ ngân sách nhà nước dùng để xây dựng cơ sở hạ tầng và các dự án phát triển kinh tế - xã hội.
• Giải ngân (Disbursement): Quá trình chi trả vốn từ ngân sách cho các dự án đã được phê duyệt.
• Điểm nghẽn (Bottlenecks): Các rào cản về thể chế, thủ tục và thực thi gây chậm trễ tiến độ.
• Kế hoạch đầu tư công trung hạn (Medium-term Public Investment Plan): Kế hoạch phân bổ vốn trong giai đoạn 5 năm (2026-2030).
• Trách nhiệm người đứng đầu (Accountability of Heads of Agencies): Gắn kết quả giải ngân với trách nhiệm cá nhân của lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương.

1. Thực trạng giải ngân vốn đầu tư công năm 2026

• Quy mô vốn: Kế hoạch đầu tư công năm 2026 được giao hơn 1 triệu tỷ đồng.
• Tiến độ: Đến giữa tháng 4, tỉ lệ giải ngân chỉ đạt hơn 12%. Nhiều đơn vị có tỉ lệ giải ngân dưới 1%, cho thấy tình trạng ách tắc nghiêm trọng.
• Nguyên nhân:
  • Khách quan: Vướng mắc về thể chế (đất đai, xây dựng, môi trường chồng chéo); khó khăn về nguồn cung vật liệu; biến động giá cả; công tác giải phóng mặt bằng và định giá đất còn nhiều bất cập.
  • Chủ quan: Lập kế hoạch chưa sát thực tế; phân bổ vốn dàn trải; thiếu quyết liệt trong chỉ đạo; tâm lý e ngại, sợ sai của cán bộ thực thi; năng lực chủ đầu tư và nhà thầu hạn chế.

2. Chỉ đạo và Giải pháp của Thủ tướng Lê Minh Hưng

Thủ tướng nhấn mạnh việc tháo gỡ điểm nghẽn phải thực hiện đồng bộ từ khâu phân bổ đến tổ chức thực hiện:

• Công khai hóa: Tiến độ giải ngân của từng bộ, ngành, địa phương sẽ được công khai trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ để giám sát.
• Siết chặt kỷ luật: Yêu cầu điều chuyển vốn linh hoạt giữa các dự án chậm tiến độ sang dự án có khả năng hấp thụ vốn tốt.
• Gắn trách nhiệm: Kết quả giải ngân là thước đo quan trọng để đánh giá trách nhiệm của người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương.

3. Chỉ thị số 16: Quản lý và sử dụng vốn đầu tư công

Thủ tướng đã ban hành Chỉ thị số 16 với các yêu cầu mang tính chiến lược:

• Đánh giá hiệu quả: Việc đánh giá phải xuyên suốt từ khâu xây dựng nhu cầu, phân bổ vốn, thực hiện dự án đến giai đoạn vận hành sau đầu tư.
• Cắt giảm dự án: Kiên quyết loại bỏ các dự án kém hiệu quả, không khả thi. Mục tiêu giảm số lượng dự án tối thiểu 30% so với giai đoạn 2021-2025.
• Ưu tiên nguồn lực: Tập trung vốn cho các dự án trọng điểm, có sức lan tỏa lớn, tạo động lực tăng trưởng dài hạn.

4. Lộ trình thực hiện kế hoạch trung hạn 2026-2030

Để đảm bảo tiến độ cho giai đoạn 2026-2030, Thủ tướng đặt ra các mốc thời gian cụ thể:

• Trước 15/5: Các bộ, ngành, địa phương gửi báo cáo đề xuất bố trí vốn về Bộ Tài chính.
• Trước 25/5: Bộ Tài chính tổng hợp, trình Chính phủ và báo cáo Thủ tướng thông báo số vốn cho từng đơn vị.
• Trong tháng 6: Hoàn thành việc phân bổ kế hoạch đầu tư công trung hạn.

5. Kết luận và Tổng kết

Hội nghị khẳng định quyết tâm của Chính phủ trong việc đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công nhằm đạt mục tiêu 100%. Điểm nhấn quan trọng là sự chuyển dịch từ tư duy "phân bổ dàn trải" sang "tập trung, hiệu quả", gắn liền với việc cắt giảm 30% số lượng dự án và siết chặt kỷ luật thực thi. Việc công khai tiến độ và gắn trách nhiệm cá nhân người đứng đầu được xem là chìa khóa để tháo gỡ các nút thắt về thể chế và tâm lý e ngại trong bộ máy hành chính.