Cuộc sống và cơ hội tại... PHILIPPINES: Góc nhìn từ chính người trong cuộc | LokiTran | Thế giới

Tóm tắt Video YouTube: Kinh Nghiệm Kinh Doanh Thương Mại Điện Tử Xuyên Biên Giới Tại Philippines

Key Concepts:

• Thương mại điện tử xuyên biên giới tại Đông Nam Á, đặc biệt là Philippines.
• Vận hành kinh doanh thương mại điện tử tại thị trường Philippines.
• Ảnh hưởng của văn hóa, chính trị, kinh tế Philippines đến hoạt động kinh doanh.
• Lợi thế và thách thức cho doanh nghiệp Việt Nam khi mở rộng sang Philippines.
• Vai trò của các đơn vị Fullfillment trong thương mại điện tử.
• Tư duy "Go Global" và tầm quan trọng của việc mở rộng thị trường.

1. Giới Thiệu và Bối Cảnh

• Loky Trần, người sáng lập GP (đơn vị fullfillment tại Đông Nam Á), chia sẻ kinh nghiệm kinh doanh thương mại điện tử xuyên biên giới tại khu vực, đặc biệt là Philippines.
• Kinh nghiệm có được từ những khó khăn và sai lầm trong quá khứ.
• Mục tiêu: Mở cánh cửa nhìn vào Philippines một cách thực tế và thẳng thắn cho những ai quan tâm đến việc mở rộng ra Đông Nam Á.

2. Tại Sao Chọn Philippines?

• Kinh nghiệm làm phiên dịch cho một công ty Việt Nam mở rộng sang Philippines.
• Nhận thấy tiềm năng và được mời ở lại làm quản lý chính thức.
• Quyết định ở lại Philippines thay vì đi thực tập ở Mỹ.
• Sau thất bại khởi nghiệp ở Việt Nam, nhận thấy cơ hội từ việc giao vận ở Philippines vẫn hoạt động bình thường trong dịch Covid-19.
• Bắt đầu setup thuê kho bãi, nhân sự, hệ thống vận hành cho các công ty Việt Nam tại Philippines và ăn hoa hồng.
• Tích lũy kinh nghiệm và xây dựng nền móng cho GP.

3. Tổng Quan Về Philippines

• Ảnh hưởng sâu đậm từ phương Tây:
  • Tây Ban Nha đô hộ từ 1565-1898: Văn hóa, tôn giáo, ngôn ngữ.
  • Mỹ cai trị từ 1898-1946: Tiếng Anh, giáo dục công lập, dân chủ nghị viện, hạ tầng, y tế.
  • Kết hợp tạo nên quốc gia châu Á với lối sống rất Mỹ.
  • Ví dụ: Tổ chức Giáng sinh từ tháng 9, hát karaoke, bóng rổ được coi trọng.
• Chính trị là mê cung gia tộc:
  • Mô hình cộng hòa lập hiến với tổng thống chế, tam quyền phân lập.
  • Chính trường vận hành theo gia tộc và gia đình trị.
  • 80% nghị sĩ Quốc hội xuất thân từ các gia đình chính trị (Ateneo Policy Center, 2021).
  • Một số dòng họ kiểm soát chính quyền và sở hữu các tập đoàn lớn (truyền thông, logistic, ngân hàng, bất động sản).
  • Ví dụ: Viễn thông độc quyền, mạng yếu, giá cao, đăng ký lâu.
  • Kiểm soát tham nhũng thấp (CPI 33/100), thủ tục hành chính rườm rà.
  • Cần người quen hỗ trợ hoặc đối tác bản địa mạnh.
• Nền kinh tế của dịch vụ thuê ngoài và kiều hối:
  • Dịch vụ chiếm gần 60% GDP, công nghiệp 30%, nông nghiệp dưới 10%.
  • Ngành BPO (dịch vụ thuê ngoài) nổi bật, trung tâm call center, IT, tài chính cho các công ty toàn cầu.
  • Xuất khẩu lao động: Hơn 10 triệu người Philippines lao động ở nước ngoài.
  • Kiều hối: 36 tỷ đô la (2023), đóng góp 8-10% GDP.
  • Tạo ra tầng lớp tiêu dùng mới, cơ hội kinh doanh.

4. Con Người và Văn Hóa Philippines

• Dân số đông thứ hai Đông Nam Á (sau Indonesia), dự báo 142 triệu dân vào năm 2040.
• Ấn tượng:
  • Ai cũng biết hát, hát hay.
  • Dĩ hòa vi quý, ngại va chạm.
  • Thích các nội dung sáo rỗng, truyền động lực.
  • Hiếu khách, coi trọng gia đình và cộng đồng.
• Gánh nặng gia đình: Con cái tốt nghiệp ra trường phải nuôi cả nhà, thậm chí cả họ hàng.
• Lương không cao: Trung bình 7-8 triệu đồng/tháng, chi phí sinh hoạt cao.
• Chi tiêu thoải mái: Tiêu pha mua sắm tẹt ga, không có khái niệm tiết kiệm.
• Cơ hội cho doanh nghiệp Việt: Người tiêu dùng sẵn sàng chi tiêu, doanh nghiệp Việt linh hoạt và thực thi nhanh.

5. Trải Nghiệm Kinh Doanh Thực Tế

• Khó khăn:
  • Hệ thống ngân hàng như bức tường đá:
    • Ngân hàng Trung ương Philippines (BSP) quản lý chặt chẽ.
    • Doanh nghiệp nước ngoài phải có pháp nhân hợp pháp để mở tài khoản.
    • Luật chống rửa tiền nghiêm ngặt, quy trình KYC phức tạp.
    • Ngân hàng siết tiền chặt, hạn chế chuyển tiền, thủ tục phức tạp.
  • Logistic gặp nhiều giào cản:
    • Quốc gia quần đảo, dễ tổn thương trước thiên tai.
    • Vận chuyển quốc tế mất 10-30 ngày, nội địa 3-7 ngày.
    • Tỉ lệ giao hàng thành công thấp (20-25% đơn hàng hoàn hủy).
    • Thanh toán COD phổ biến, seller nhận thanh toán hai lần mỗi tuần.
• Thuận lợi:
  • Nền kinh tế tăng trưởng mới nổi, GDP đạt khoảng 471 tỷ đô la Mỹ (2024).
  • Dân số trẻ (độ tuổi trung bình 27,3), quen thuộc công nghệ và chi tiêu trực tuyến.
  • Tỉ lệ người tiêu dùng mua sắm online tăng hơn 30% so với trước đại dịch.
  • Ví điện tử (GCash, PayMaya, ShopeePay) bùng nổ, đẩy mạnh chi tiêu không tiền mặt.
  • Nhu cầu thị trường đa dạng, hàng Việt Nam chất lượng khá là sống khỏe.
  • Thị trường còn nhiều khoảng trống, mức độ cạnh tranh chưa cao.
• Lợi thế của seller địa phương:
  • Dễ nắm bắt xu hướng tiêu dùng và insight khách hàng.
  • Biết cách xây dựng nội dung quảng cáo gần gũi.
  • Chi phí vận hành thấp (tận dụng nhà riêng, huy động người thân).
• Điểm yếu của seller địa phương:
  • Quản trị doanh nghiệp thô sơ, tư duy về vận hành, kế toán, tài chính, văn hóa doanh nghiệp còn hạn chế.
  • Nặng tính gia đình, các vị trí chủ chốt giao cho người thân quen.
  • Ngại rủi ro, dù cơ hội tăng trưởng nằm ngay trước mắt.
• Lợi thế của người Việt Nam:
  • Thị trường thương mại điện tử Việt Nam phát triển trước Philippines 3-5 năm.
  • Kinh nghiệm vận hành, marketing, tối ưu hóa chi phí.
  • Đội ngũ nhân sự đa nhiệm, chịu áp lực tốt, linh hoạt.
  • Quen với môi trường kinh doanh cạnh tranh khốc liệt.
  • Dễ dàng áp dụng mô hình vận hành tinh gọn và bài bản.
• Lời khuyên:
  • Đầu tư nghiên cứu văn hóa địa phương.
  • Tối ưu chi phí bằng cách hợp tác với các đơn vị fullfillment.
  • Mở lòng học hỏi từ seller địa phương.

6. Vùng Xám: Yếu Tố Con Người Bản Địa

• Yếu logic, đặc biệt là toán học:
  • Ảnh hưởng tới công việc, cần chia nhỏ đầu việc, hướng dẫn từng bước.
  • Không nên mong họ đa nhiệm.
• Thương mại điện tử còn khá mới:
  • Tuyển nhân sự có kinh nghiệm khó khăn, phải đào tạo nội bộ từ đầu.
  • Nguồn nhân lực hạn chế, chủ doanh nghiệp tự chạy quảng cáo.
• Không chịu được áp lực:
  • Dễ bị stress, trầm cảm.
  • Ưu tiên thư giãn hơn là lương cao.
  • Cần quản lý thấu cảm, nhẹ nhàng.
• Trung thành và gắn bó:
  • Nếu tạo được môi trường công bằng, minh bạch, không toxic.
  • Coi công ty như gia đình thứ hai.
• Lời khuyên:
  • Tuyển một người Philippines có khả năng chịu áp lực hoặc kinh nghiệm quản lý để làm cầu nối văn hóa.

7. Kết Luận và Lời Khuyên

• GP đã đứng vững và mở rộng tại Philippines, Thái Lan, Malaysia, Indonesia.
• Giao cản giữa các quốc gia sẽ mỏng hơn, Đông Nam Á sẽ trở thành một thị trường chung.
• Tư duy "Go Global" ngay từ đầu: Coi việc mở rộng thị trường sang một quốc gia giống như mở rộng sang một tỉnh.
• Nếu chỉ bám trụ trong nước, sẽ bị các seller quốc tế chiếm sân nhà.
• Đôi khi chính những con đường khó mới dẫn ta đến những điểm đến đáng nhớ nhất.