Cúm gia cầm có thể gây đại dịch nghiêm trọng hơn COVID-19 | VTV24

Key Concepts:

• Cúm gia cầm đầu lực cao (Highly Pathogenic Avian Influenza - HPAI)
• Lây nhiễm từ động vật sang người (Zoonotic transmission)
• Lây truyền từ người sang người (Human-to-human transmission)
• Virus gây đại dịch (Pandemic virus)
• Kháng thể (Antibodies)
• Vắc xin (Vaccines)
• Thuốc kháng virus (Antiviral drugs)

Tình hình Cúm Gia Cầm Đầu Lực Cao và Nguy cơ Đại dịch

Cúm gia cầm đầu lực cao (HPAI) đã gây ra những thiệt hại nghiêm trọng, dẫn đến việc tiêu hủy hàng trăm triệu gia cầm trong những năm gần đây, làm gián đoạn nguồn cung cấp thực phẩm và tăng giá cả. Gần đây, một đợt bùng phát cúm gia cầm nghiêm trọng đã giết chết hàng nghìn con xếu di cư ở miền đông nước Pháp kể từ ngày 20 tháng 10. Các cơ quan quản lý động vật hoang dã đã phải triển khai các đội cứu hộ khẩn cấp, và nông dân buộc phải tiêu hủy các đàn gia cầm bị nhiễm bệnh.

Sự Lưu Hành của Virus và Lây Nhiễm Sang Động vật Có Vú

Trong hai năm rưỡi qua, đã chứng kiến sự tái phát mạnh mẽ của cúm H5 ở động vật hoang dã, đặc biệt là chim hoang dã. Sự lưu hành mạnh mẽ này đã dẫn đến gia tăng các đợt bùng phát ở động vật trong trang trại, chủ yếu là gia cầm, và ngày càng có nhiều trường hợp nhiễm virus ở các loài động vật có vú.

Lo ngại về Lây Truyền Từ Người Sang Người

Với số lượng động vật tiếp xúc với con người bị nhiễm bệnh ngày càng tăng, có một mối lo ngại gia tăng về khả năng lây truyền từ người sang người. Trong hai năm qua, đã ghi nhận hơn 70 ca lây nhiễm từ động vật sang người ở châu Mỹ, cũng như ở Đông Nam Á, đặc biệt là Campuchia và Bangladesh. Mặc dù chưa có trường hợp lây truyền từ người sang người nào được ghi nhận cho đến nay, nhưng có một mối quan ngại sâu sắc rằng virus có thể thích nghi ở động vật có vú, đặc biệt là con người, và phát triển khả năng lây truyền từ người sang người, thậm chí lưu hành trong cộng đồng. Điều này có thể dẫn đến một loại virus gây đại dịch.

Sự Khác Biệt với Các Loại Cúm Thông Thường và Covid-19

Con người có kháng thể chống lại các chủng cúm A thông thường như H1 và H3, nhưng không có kháng thể chống lại chủng cúm gia cầm H5 đang lây lan trong chim hoang dã, gia cầm và động vật có vú. Điều này tương tự như tình trạng ban đầu khi đối phó với Covid-19, khi con người hoàn toàn không có khả năng miễn dịch. Tuy nhiên, khác với Covid-19, chủ yếu ảnh hưởng nặng nề đến những người dễ bị tổn thương, virus cúm có thể gây tử vong cho cả những người khỏe mạnh, bao gồm cả trẻ em. Một đại dịch cúm có thể sẽ rất nghiêm trọng, thậm chí còn nghiêm trọng hơn đại dịch Covid-19 đã trải qua. Virus cúm có thể gây ra các trường hợp nghiêm trọng, đôi khi ở những người không có bất kỳ yếu tố nguy cơ cụ thể nào.

Chủng Virus Gây Thiệt Hại và Các Trường Hợp Nhiễm Bệnh ở Người

Chủng cúm gia cầm gây thiệt hại nặng nề nhất cho gia cầm và bò sữa ở Mỹ là H5N1. Tuy nhiên, một trường hợp nhiễm H5N5 ở người đầu tiên đã xuất hiện ở bang Washington trong tháng này. Người đàn ông này, vốn có bệnh lý nền, đã qua đời vào tuần trước. Theo báo cáo mới nhất của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đã có gần 1000 đợt bùng phát ở người từ năm 2003 đến năm 2025, với tỷ lệ tử vong là 48%.

Các Biện Pháp Phòng Ngừa và Khả Năng Ứng Phó

Một điểm tích cực so với Covid-19 là đã có các biện pháp phòng ngừa cụ thể đối với cúm gia cầm. Các loại vắc xin đã có sẵn trong giai đoạn phát triển và thử nghiệm. Khả năng sản xuất vắc xin nhanh chóng là một lợi thế, và các loại thuốc kháng virus đặc hiệu chống lại virus cúm gia cầm này cũng đã được dự trữ.

Đánh giá Nguy cơ Hiện tại

Tuy nhiên, ông Gregorio Torres, trưởng bộ phận nghiên cứu khoa học của Tổ chức Thú y Thế giới, vẫn cho rằng nguy cơ xảy ra đại dịch cúm gia cầm ở người hiện vẫn ở mức thấp.

Kết luận

Tóm lại, trong khi cúm gia cầm đầu lực cao đang gây ra những tác động đáng kể đến ngành chăn nuôi và có nguy cơ lây nhiễm sang người, thì các biện pháp phòng ngừa và khả năng ứng phó đã được chuẩn bị sẵn sàng hơn so với các đại dịch trước đây. Tuy nhiên, mối lo ngại về sự thích nghi của virus và khả năng lây truyền từ người sang người vẫn là một vấn đề cần được theo dõi chặt chẽ.