Công nghệ dầu gội, sữa tắm ‘xô chậu’: Từ tự chế hóa chất đến nguy cơ cho người tiêu dùng | VTV24

Key Concepts

• Hàng giả/Hàng nhái (Counterfeit goods): Sản phẩm được sản xuất trái phép, giả mạo thương hiệu, không đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng.
• Hóa chất công nghiệp (Industrial chemicals): Các loại hóa chất rẻ tiền, không rõ nguồn gốc được sử dụng để pha chế mỹ phẩm thủ công.
• Quy trình sản xuất thủ công (Manual production process): Phương pháp pha chế không kiểm soát, không phòng thí nghiệm, dựa trên công thức tự học.
• Chất lột tẩy (Exfoliating/Stripping agents): Các hoạt chất mạnh gây bào mòn da, thường có trong sản phẩm giả để tạo cảm giác "sạch nhanh".
• Kênh phân phối trung gian (Intermediary distribution channels): Các phương thức vận chuyển và thanh toán tinh vi nhằm che giấu nguồn gốc hàng hóa.

---

1. Thực trạng sản xuất và kinh doanh mỹ phẩm giả

Thị trường mỹ phẩm, dầu gội, sữa tắm đang đối mặt với tình trạng hàng giả, hàng lậu diễn biến phức tạp. Các đối tượng vi phạm không chỉ nhập lậu mà còn tổ chức sản xuất quy mô lớn ngay tại các khu dân cư thưa thớt để tránh sự kiểm soát của cơ quan chức năng.

• Quy trình sản xuất: Hoàn toàn thủ công, sử dụng hóa chất mua từ chợ hóa chất, pha trộn theo công thức tự chế được ghi trên bìa các-tông.
• Sự tinh vi: Bao bì, tem nhãn được làm giả giống hệt hàng thật. Hàng hóa được vận chuyển qua các kênh trung gian, thanh toán ở khâu cuối cùng để gây khó khăn cho việc truy xuất nguồn gốc.
• Phạm vi: Không chỉ làm giả các thương hiệu phổ biến, các đối tượng còn sản xuất sản phẩm "đặt riêng" cho các cơ sở chăm sóc da chuyên sâu, gây nguy hiểm trực tiếp cho người dùng.

2. Rủi ro sức khỏe dưới góc nhìn chuyên gia da liễu

Việc sử dụng các sản phẩm không rõ nguồn gốc gây ra những tác động tiêu cực âm thầm nhưng nghiêm trọng:

• Cơ chế gây hại: Các sản phẩm giả thường sử dụng hóa chất rẻ tiền có khả năng tạo bọt cao, gây cảm giác sạch ảo nhưng thực chất là các chất lột tẩy mạnh.
• Hệ quả ngắn hạn: Gây khô da, kích ứng, ngứa, đỏ da ngay sau khi sử dụng.
• Hệ quả dài hạn:
  • Viêm da, bong tróc, tổn thương hàng rào bảo vệ da.
  • Tóc khô xơ, gãy rụng nhiều hơn.
  • Khả năng hồi phục của da bị suy giảm, thậm chí không thể trở lại trạng thái bình thường nếu sử dụng trong thời gian dài.

3. Tâm lý người tiêu dùng và những sai lầm phổ biến

Nhiều người tiêu dùng vô tình tiếp tay cho hàng giả do thói quen mua sắm dễ dãi:

• Tâm lý "ham rẻ": Dễ dàng bị thu hút bởi các quảng cáo trên mạng xã hội và sàn thương mại điện tử với mức giá thấp hơn nhiều so với siêu thị.
• Thiếu kiểm chứng: Tin tưởng vào các lượt review ảo hoặc lời giới thiệu từ người quen mà không kiểm tra hóa đơn, chứng từ hay nhãn phụ tiếng Việt.
• Chủ quan: Khi gặp các triệu chứng như ngứa, rụng tóc, người dùng thường đổ lỗi cho cơ địa, thời tiết hoặc nguồn nước thay vì nghi ngờ chất lượng sản phẩm đang sử dụng.

4. Các vụ việc điển hình

• Đội Quản lý thị trường số 9 (TP.HCM): Phát hiện và bắt giữ hơn 5.600 chai sữa tắm mang nhãn hiệu nước ngoài tại phường Tăng Nhân Phú do không có hóa đơn chứng từ và nhãn phụ tiếng Việt.
• Xưởng sản xuất tại xã Tân Vĩnh Lộc: Một kho hàng quy mô vài trăm mét vuông bị triệt phá, chứa đầy hóa chất, máy bơm, thùng trộn và tem nhãn giả, nơi các công nhân trực tiếp pha chế dầu gội, sữa tắm theo công thức treo tường.

---

Tổng kết và Khuyến nghị

Sự nguy hiểm của mỹ phẩm giả nằm ở chỗ chúng tác động âm thầm qua từng lần sử dụng. Người tiêu dùng cần thay đổi tư duy:

1. Cảnh giác với giá rẻ: Không nên đặt niềm tin vào các sản phẩm có giá thấp bất thường trên mạng xã hội.
2. Kiểm tra nguồn gốc: Luôn ưu tiên mua hàng tại các kênh phân phối chính hãng, siêu thị uy tín.
3. Nhận diện dấu hiệu: Cần chú ý đến các dấu hiệu bất thường trên da và tóc sau khi sử dụng sản phẩm mới; nếu có kích ứng, cần dừng ngay lập tức và không nên chủ quan cho rằng do cơ địa.
4. Trách nhiệm cá nhân: Việc lựa chọn sản phẩm an toàn không chỉ là bảo vệ sức khỏe bản thân mà còn là cách để đẩy lùi các đường dây sản xuất hàng giả tinh vi.