Chuyển động 24h ngày 08/01: Thưởng Tết có đủ 'hưởng Tết'? | VTV24

Key Concepts

• Thưởng Tết (Year-end Bonus): The central topic, exploring its meaning, variations, legal aspects, and impact on individuals and businesses.
• Dopamine: A neurotransmitter released in the brain when receiving or anticipating rewards, influencing motivation and satisfaction.
• Giá trị của phần thưởng (Value of Reward): The subjective value of a reward, dependent on individual circumstances, needs, and emotional state.
• Khó khăn kinh tế (Economic Difficulties): The impact of economic challenges on businesses and their ability to provide bonuses.
• AI và cuộc sống (AI and Daily Life): The increasing integration of Artificial Intelligence into everyday life and its potential to improve convenience.
• Sự hy sinh và tình yêu gia đình (Sacrifice and Family Love): The profound impact of parental love and sacrifice, particularly in the face of adversity.

Phần 1: Mở đầu và Bối cảnh (Introduction and Context)

Chương trình "Chuyển động 24 giờ" bắt đầu bằng việc thảo luận về chủ đề thưởng Tết, một vấn đề được nhiều người quan tâm trong bối cảnh chuẩn bị cho năm mới. Chương trình nhấn mạnh sự háo hức, trông ngóng, và đôi khi lo lắng của người lao động về khoản thưởng Tết của mình. Mở đầu chương trình cũng đề cập đến hoàn cảnh khó khăn của những người lao động mưu sinh ngoài trời trong thời tiết rét đậm, rét hại ở Hà Nội, với nhiệt độ xuống tới 12°C. Phóng viên Minh Dũng đã ghi nhận hình ảnh những người lao động tự do, công nhân xây dựng, và những người bán hàng rong tìm kiếm sự ấm áp bằng những đống lửa nhỏ, và những khó khăn trong công việc của họ. Một người bán hàng rong chia sẻ: “Cứ càng rét là mình càng thích thôi thì bán được nhiều. Bình thường bán mấy chục thôi. Lạnh thì phải tăng cường tầm trăm chứ rét nó ngô nó ngon.”

Phần 2: Ý nghĩa của Phần thưởng và Khoa học Thần kinh (The Meaning of Rewards and Neuroscience)

Chương trình đi sâu vào ý nghĩa của phần thưởng, không chỉ là giá trị vật chất mà còn là giá trị tinh thần. Khoa học thần kinh chỉ ra rằng khi nhận được phần thưởng, bộ não tiết ra dopamine, một chất dẫn truyền thần kinh liên quan đến cảm giác hài lòng. Đặc biệt, dopamine còn được tiết ra mạnh mẽ khi kỳ vọng vào phần thưởng, cho thấy quá trình chờ đợi cũng quan trọng như việc nhận được nó. Điều này giải thích tại sao nhiều doanh nghiệp đau đầu trong việc đáp ứng kỳ vọng của người lao động.

Phần 3: Thực trạng Thưởng Tết Năm 2026 (Year-end Bonus Situation in 2026)

Chương trình trình bày bức tranh thưởng Tết năm 2026 tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Tại Hà Nội, mức thưởng phổ biến dao động từ 3 đến 4,5 triệu đồng. Mức thưởng cao nhất thuộc về khối doanh nghiệp dân doanh (614 triệu đồng), tiếp theo là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (286 triệu đồng), và doanh nghiệp nhà nước (45-100 triệu đồng). Tại Thành phố Hồ Chí Minh, mức thưởng cao nhất lên tới hơn 1,84 tỷ đồng, cao nhất cả nước, với mức bình quân là hơn 12 triệu đồng và thấp nhất là 5,8 triệu đồng. Sự chênh lệch lớn này đặt ra câu hỏi về tính công bằng và khả năng đáp ứng nhu cầu của người lao động.

Phần 4: Các Câu Hỏi Thường Gặp về Thưởng Tết (Frequently Asked Questions about Year-end Bonuses)

Chương trình giải đáp năm câu hỏi thường gặp về thưởng Tết dựa trên Bộ luật Lao động 2019:

1. Doanh nghiệp có buộc phải thưởng Tết không? Không, thưởng Tết không phải là nghĩa vụ bắt buộc mà phụ thuộc vào kết quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
2. Doanh nghiệp có thể thưởng bằng sản phẩm thay cho tiền không? Có, doanh nghiệp được phép thưởng bằng sản phẩm nếu đã được quy định rõ trong quy chế thưởng.
3. Tiền thưởng Tết có phải đóng thuế thu nhập cá nhân không? Có, tiền thưởng Tết thuộc diện chịu thuế thu nhập cá nhân.
4. Tiền thưởng Tết có phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc không? Không, tiền thưởng Tết không dùng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội.
5. Làm việc trước Tết có nhận được thưởng Tết không? Việc này phụ thuộc vào quy chế thưởng của từng doanh nghiệp.

Phần 5: Câu chuyện từ Doanh nghiệp (Stories from Businesses)

Chương trình đưa ra hai ví dụ về các doanh nghiệp may mặc và cơ khí xây dựng. Doanh nghiệp may mặc gặp khó khăn do đơn hàng giảm 80% từ các thị trường truyền thống, nhưng vẫn cố gắng duy trì thưởng Tết cho người lao động nhờ đơn hàng mới. Một công nhân chia sẻ: “Ai ai ai cũng đều muốn một cái có một cái mức lương thưởng để cho tất cả mọi người đều có cái chi phí để về quê ăn tết cũng như là mua về cho gia đình mình một phần quà này kia để cho gia đình mình được ăn tết nó sum hợp hơn một xíu.” Doanh nghiệp cơ khí xây dựng đạt mức tăng trưởng 25% và quyết định thưởng từ 3 đến 4 tháng lương cho người lao động để giữ chân nhân sự. “Việc điều chỉnh lương thưởng không chỉ chia sẻ thành quả sản xuất mà còn được xem là giải pháp ổn định và giữ chân nhân sự.”

Phần 6: Xu hướng Thưởng Tết trong 5 Năm Gần Đây (Year-end Bonus Trends in the Last 5 Years)

Trong 5 năm gần đây, mức thưởng Tết bình quân cả nước dao động từ 6 đến 8 triệu đồng. Giai đoạn 2021-2022, do ảnh hưởng của dịch Covid-19, mức thưởng giảm xuống còn 1,61-6,3 triệu đồng. Năm 2023-2024, khi kinh tế phục hồi, thưởng Tết tăng lên 6,8-6,9 triệu đồng. Đến năm 2025, mức thưởng bình quân đạt 7,72 triệu đồng, cao nhất trong 5 năm trở lại đây.

Phần 7: Công nghệ và Phần thưởng Tinh thần (Technology and Spiritual Rewards)

Chương trình giới thiệu về sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) và cách nó đang thay đổi cuộc sống hàng ngày. Tại triển lãm CES 2026, các thiết bị gia dụng thông minh tích hợp AI có thể tự động điều chỉnh và thực hiện các tác vụ, mang lại sự tiện lợi và giảm bớt gánh nặng cho con người. Ví dụ, lò vi sóng AI có thể tự động chọn phương pháp nấu phù hợp với món ăn.

Phần 8: Câu chuyện về Tình Yêu và Sự Hy Sinh (A Story of Love and Sacrifice)

Chương trình chuyển sang một câu chuyện cảm động về gia đình anh Hiển ở Bắc Ninh, nơi người cha một mình chăm sóc hai con nhỏ sau khi vợ qua đời vì ung thư máu. Con gái lớn của anh cũng mắc bệnh tương tự. Anh Hiển làm việc vất vả để kiếm tiền thuốc thang cho con và cố gắng tạo một cuộc sống ổn định cho gia đình. Tình yêu và sự hy sinh của người cha là phần thưởng lớn nhất cho các con.

Phần 9: Kết luận (Conclusion)

Chương trình kết luận rằng phần thưởng không chỉ là tiền bạc hay quà cáp, mà còn là sự ghi nhận, sự sẻ chia, và tình yêu thương. Với những người lao động, phần thưởng là động lực để vượt qua khó khăn và hướng tới một tương lai tốt đẹp hơn. Đối với Đài Truyền hình Việt Nam, phần thưởng lớn nhất là sự tin yêu của khán giả. Chương trình cũng giới thiệu chương trình mới "Sao Check" trên VTV3, một không gian trò chuyện gần gũi và chân thực với những người nổi tiếng.