Chuẩn bị nguồn lực, hạ tầng thử nghiệm thi trên máy tính | VTV24

Key Concepts

• Thi tốt nghiệp THPT trên máy tính: Hình thức tổ chức thi mới sử dụng hạ tầng công nghệ thông tin thay vì giấy truyền thống.
• Ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa: Hệ thống câu hỏi có độ tin cậy và độ khó tương đương nhau để đảm bảo công bằng giữa các ca thi.
• Mô hình phân tán và bán phân tán: Hai phương thức tổ chức thi dựa trên hạ tầng tại chỗ hoặc tập trung tại các điểm thi đạt chuẩn.
• Tối ưu hóa nguồn lực: Tận dụng hạ tầng máy tính sẵn có tại các trường phổ thông và đại học để tránh lãng phí đầu tư công.

1. Chiến lược hạ tầng và tối ưu hóa nguồn lực

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) xác định 120.000 máy tính hiện có tại các trường phổ thông là hạt nhân cho đề án thi trên máy tính. Thay vì đầu tư mới ồ ạt, Bộ áp dụng nguyên tắc "hạ tầng phục vụ học tập quanh năm, chỉ chuyển đổi thành phòng thi vào mùa cao điểm". Ngoài ra, hệ thống máy tính tại các trường đại học cũng sẽ được huy động để bổ sung nguồn lực khi cần thiết.

2. Ngân hàng câu hỏi và tính công bằng

Yếu tố then chốt để triển khai thi trên máy tính (với nhiều ca, kíp khác nhau) là sự đồng nhất của ngân hàng câu hỏi.

• Yêu cầu kỹ thuật: Các câu hỏi phải được chuẩn hóa, đảm bảo độ đồng đều về độ khó và độ tin cậy.
• Mục tiêu: Đảm bảo phổ điểm và kết quả thi giữa các ca thi khác nhau là tương đương, không gây bất lợi cho thí sinh.
• Lộ trình chuẩn bị: Công tác xây dựng ngân hàng câu hỏi đã được thực hiện liên tục từ năm 2024 đến 2026.

3. Phương thức tổ chức thi

Bộ GD&ĐT đang tính toán hai phương án vận hành chính:

• Phương án phân tán: Thí sinh thi trực tiếp tại trường đang theo học (nếu trường đó đủ điều kiện hạ tầng).
• Phương án bán phân tán: Thí sinh từ một số trường sẽ tập trung về các điểm thi tập trung có hạ tầng đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật.
• Lưu ý đặc biệt: Môn Ngữ văn vẫn giữ hình thức thi tự luận trên giấy. Các môn thi khác sẽ chuyển sang thi trên máy tính với cấu hình kỹ thuật được quy chuẩn hóa.

4. Lộ trình thí điểm và triển khai

• Giai đoạn hiện tại: Đã thử nghiệm tại 5 địa phương.
• Năm 2026: Dự kiến thực hiện khoảng 100.000 lượt thi, phủ sóng ít nhất 50% các tỉnh, thành phố. Ưu tiên các vùng sâu, vùng xa và các địa phương tự nguyện đăng ký trước.
• Năm 2027: Triển khai thí điểm tại 34 tỉnh, thành phố với hình thức thi song song (máy tính và giấy).
• Văn bản pháp lý: Dự thảo quy định về thi trên máy tính dự kiến ban hành vào cuối năm nay để làm cơ sở pháp lý cho toàn hệ thống.

5. Quan điểm chỉ đạo và phối hợp liên ngành

Bộ GD&ĐT nhấn mạnh tinh thần "thí điểm đồng loạt" nhưng có lộ trình. Việc giữ ổn định các môn thi là ưu tiên hàng đầu, không thay đổi cấu trúc môn thi mà chỉ thay đổi phương thức thực hiện. Bộ sẽ phối hợp với các bộ, ngành liên quan để thống nhất quy chuẩn chung về hạ tầng, vận hành và đầu tư, tránh tình trạng mỗi địa phương thực hiện một kiểu.

Tổng kết

Đề án thi tốt nghiệp THPT trên máy tính là một bước chuyển đổi số quan trọng, tập trung vào việc tận dụng hạ tầng sẵn có để tối ưu hóa ngân sách. Sự thành công của đề án phụ thuộc vào ba trụ cột: (1) Ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa để đảm bảo công bằng; (2) Quy chuẩn kỹ thuật đồng bộ giữa các địa phương; và (3) Lộ trình thí điểm thận trọng, có đánh giá thực tế qua từng giai đoạn. Việc duy trì thi tự luận môn Ngữ văn và kết hợp thi song song (giấy/máy) trong giai đoạn chuyển tiếp cho thấy cách tiếp cận thực tế, giảm thiểu rủi ro trong quá trình đổi mới.