Chuẩn bị ứng phó với mùa mưa bão năm 2026 | VTV24

Key Concepts

• Thiên tai cực đoan (Extreme natural disasters): Các hiện tượng thời tiết bất thường, khó dự báo như bão mạnh, siêu bão, lũ quét, sạt lở đất.
• Phương châm "4 tại chỗ": Chỉ huy tại chỗ; Lực lượng tại chỗ; Vật tư tại chỗ; Hậu cần tại chỗ.
• Chủ động từ sớm, từ xa: Chiến lược phòng ngừa bằng cách dự báo sớm, chuẩn bị phương án và di dời dân trước khi thiên tai xảy ra.
• Hiện tượng El Nino: Hiện tượng nóng lên của lớp nước biển bề mặt, ảnh hưởng đến thời tiết, gây nắng nóng gay gắt và hạn hán.
• Xâm nhập mặn: Hiện tượng nước mặn xâm nhập vào các cửa sông, gây ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và đời sống.

---

1. Tình hình thiên tai và dự báo

• Diễn biến: Thiên tai không còn theo quy luật, tác động đến cả thành thị và nông thôn. Trong 2 năm 2024-2025, thiệt hại về người (hơn 1.000 người chết) và kinh tế (gần 200.000 tỷ đồng) là rất lớn.
• Dự báo năm 2026:
  • Dự kiến có 8-11 cơn bão/áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông, 3-5 cơn ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền.
  • Bắc Bộ: Mưa lớn tập trung sớm, nguy cơ lũ quét, sạt lở cao.
  • Trung Bộ & Nam Bộ: Thiếu hụt lượng mưa, nguy cơ khô hạn và xâm nhập mặn gay gắt vào cuối năm 2026, đầu năm 2027.
  • Tác động của El Nino: Dự báo quay trở lại từ giữa năm, đạt đỉnh vào cuối năm, gây nắng nóng lịch sử.

2. Chiến lược ứng phó và "Chủ động từ sớm, từ xa"

• Vai trò của dự báo: Việc dự báo sớm giúp người dân có thời gian chằng chống nhà cửa, cắt tỉa cây cối, chuẩn bị nhu yếu phẩm và di dời khỏi vùng nguy hiểm.
• Trách nhiệm chính quyền: Cần rà soát các kịch bản ứng phó, tổ chức diễn tập thực tế để tránh bị động.
• Thông tin liên lạc: Khi hệ thống điện bị cắt, cần sử dụng các phương tiện truyền tin thay thế như loa cầm tay để đảm bảo thông tin đến được với người dân.

3. Bất cập tại cơ sở và giải pháp khắc phục

• Thực trạng: Phóng sự tại Đắk Lắc cho thấy sự thiếu hụt phương tiện cứu hộ chuyên nghiệp (ca nô, xuồng) và thiếu nhân lực có kỹ năng vận hành phương tiện trong điều kiện lũ dữ.
• Giải pháp đề xuất:
  • Trang thiết bị: Địa phương cần rà soát các khu vực thường xuyên bị chia cắt để đề xuất cấp vật tư dự trữ quốc gia.
  • Nhân lực: Giao phương tiện cứu hộ cho lực lượng Công an xã và Ban chỉ huy quân sự xã. Đây là lực lượng nòng cốt, cần được đào tạo bài bản để đảm bảo an toàn cho cả người cứu hộ và người được cứu.

4. Các phát biểu quan trọng

• Ông Phạm Đức Luận (Cục trưởng Cục quản lý đê điều và phòng chống thiên tai): "Nếu chúng ta chủ động ứng phó từ sớm từ xa thì chắc chắn sẽ giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản."
• Thông điệp chủ đạo: "Cộng đồng chung tay phòng chống thiên tai." Việc phòng chống thiên tai không phải là nhiệm vụ của riêng ai mà là trách nhiệm của toàn xã hội.

5. Tổng kết

Thiên tai đang ngày càng trở nên khốc liệt và dị thường. Để giảm thiểu thiệt hại, các địa phương cần thực hiện nghiêm túc phương châm "4 tại chỗ", khắc phục các điểm nghẽn về thông tin và trang thiết bị cứu hộ. Sự chủ động của mỗi cá nhân, kết hợp với sự chỉ đạo sát sao của chính quyền cơ sở, là yếu tố quyết định để thích ứng và sống an toàn trước những biến đổi khí hậu phức tạp.