Chi tiêu quân sự toàn cầu tiếp tục tăng, đạt gần 2.900 tỉ USD | Cụm tin thế giới | VTV24

Key Concepts

• Ngoại giao Iran-Mỹ: Các nỗ lực đàm phán trực tiếp và ranh giới đỏ về hạt nhân.
• Chi tiêu quân sự toàn cầu: Xu hướng tái vũ trang và ngân sách quốc phòng năm 2025.
• An toàn hạt nhân: Dự án sửa chữa mái vòm nhà máy Chernobyl.
• Kích cầu du lịch đường sắt: Chiến lược phát triển dịch vụ đường sắt tại Trung Quốc.
• Công nghệ truy xuất nguồn gốc: Ứng dụng AI và phân tích đồng vị trong nông nghiệp bền vững.
• Kinh tế sự kiện: Kỷ lục Guinness bánh Tiramisu và biến động giá vé World Cup 2026.

1. Tình hình ngoại giao Mỹ - Iran

• Quan điểm của Mỹ: Tổng thống Donald Trump tuyên bố không cử phái đoàn tới Pakistan đàm phán, thay vào đó đề xuất Iran liên lạc trực tiếp hoặc qua điện thoại. Mỹ giữ vững lập trường Iran không được sở hữu vũ khí hạt nhân.
• Hoạt động của Iran: Ngoại trưởng Abad Arachi thực hiện chuỗi ngoại giao con thoi tại Oman, Pakistan, Ả Rập Xê Út, Qatar, Pháp và Nga để thảo luận về an toàn hàng hải tại eo biển Hormuz và các điều kiện ngừng bắn.

2. Chi tiêu quân sự toàn cầu

• Số liệu: Năm 2025, chi tiêu quân sự đạt gần 2.900 tỷ USD, tăng năm thứ 11 liên tiếp.
• Thành phần: Mỹ, Trung Quốc và Nga chiếm hơn 1.400 tỷ USD (hơn 50% tổng ngân sách toàn cầu).
• Xu hướng: Dù Mỹ giảm 7,5%, tổng chi tiêu vẫn tăng do sự gia tăng mạnh mẽ tại Châu Âu (tăng 14%, dẫn đầu bởi Đức và Tây Ban Nha) và Châu Á. Đây là mức cao nhất kể từ năm 2009.

3. Dự án sửa chữa nhà máy điện hạt nhân Chernobyl

• Bối cảnh: Kỷ niệm 40 năm thảm họa Chernobyl, Ngân hàng Tái thiết và Phát triển Châu Âu (EBRD) phê duyệt 30 triệu Euro để đánh giá kỹ thuật và sửa chữa mái vòm bảo vệ đang bị ăn mòn.
• Lộ trình: Tổng chi phí dự kiến ít nhất 500 triệu Euro. Công việc sửa chữa toàn diện bắt đầu từ đầu năm 2028 và hoàn tất trước năm 2030.

4. Kích cầu du lịch đường sắt tại Trung Quốc

• Chiến lược: Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Trung Quốc tung ra các chuyến tàu du lịch đặc biệt, giảm giá vé và kết hợp voucher khách sạn để kích cầu dịp lễ 1/5.
• Mục tiêu: Vận hành hơn 2.500 chuyến tàu du lịch trong năm 2025, phát triển 50 tuyến cao cấp nhằm phục hồi ngành du lịch. Trong quý 1, số lượng tàu du lịch đã tăng 440 chuyến so với cùng kỳ năm trước.

5. Công nghệ truy xuất nguồn gốc đậu nành

• Vấn đề: Ngăn chặn nhập khẩu đậu nành từ các khu vực phá rừng bất hợp pháp theo quy định của EU.
• Phương pháp: Các nhà khoa học Anh kết hợp phân tích đồng vị (tỉ lệ đồng vị và nguyên tố vi lượng) với trí tuệ nhân tạo (AI).
• Cơ chế: Mỗi hạt đậu nành mang "mã vạch địa lý" dựa trên đặc điểm đất đai, khí hậu nơi trồng. Mô hình học máy đối chiếu với cơ sở dữ liệu từ 267 mẫu để xác định vị trí xuất xứ trong phạm vi 200 km².
• Ứng dụng: Sử dụng thiết bị quang phổ cầm tay tại cảng để kiểm tra nhanh, mở rộng cho nhiều loại nông sản khác.

6. Các sự kiện nổi bật

• Kỷ lục Guinness: Hơn 100 đầu bếp Ý tại London tạo ra chiếc bánh Tiramisu dài hơn 440m, sử dụng 19.000 quả trứng và 128.000 chiếc bánh quy.
• Giá vé World Cup 2026: FIFA áp dụng cơ chế giá tùy theo nhu cầu. Giá vé trận chung kết hạng thường đã chạm mốc 2,3 triệu USD/vé. FIFA thu 30% phí đảm bảo trên mỗi vé, gây tranh cãi về việc đi ngược lại thông điệp "bóng đá cho mọi người".

Tổng kết

Các thông tin trên cho thấy một bức tranh thế giới đầy biến động: sự căng thẳng địa chính trị thúc đẩy làn sóng tái vũ trang, trong khi các nỗ lực ngoại giao vẫn đang được duy trì. Đồng thời, công nghệ đang đóng vai trò then chốt trong việc giải quyết các vấn đề bền vững (truy xuất nguồn gốc nông sản) và an toàn năng lượng (Chernobyl), bên cạnh các nỗ lực phục hồi kinh tế thông qua du lịch và các sự kiện văn hóa - thể thao quy mô lớn.