Châu Âu từng bước tự chủ công nghệ: Không làm thì không thể tự do | VTV24

Key Concepts

• Chủ quyền công nghệ (Technological Sovereignty): Khả năng tự chủ, kiểm soát hạ tầng và dữ liệu số mà không phụ thuộc vào các thế lực bên ngoài.
• Công nghệ ngoại khối: Các giải pháp, phần mềm, hạ tầng công nghệ có nguồn gốc từ ngoài Liên minh Châu Âu (chủ yếu là Mỹ và Trung Quốc).
• Điện toán đám mây (Cloud Computing): Hạ tầng lưu trữ và xử lý dữ liệu trực tuyến.
• Công nghệ lưỡng tử (Quantum Technology): Lĩnh vực nghiên cứu tiên tiến mà EU có lợi thế cạnh tranh.
• Đạo luật Cloud của Mỹ (US Cloud Act): Quy định cho phép cơ quan chức năng Mỹ tiếp cận dữ liệu do các công ty Mỹ nắm giữ, bất kể vị trí lưu trữ.

---

1. Mục tiêu và Trọng tâm chính sách

Liên minh Châu Âu (EU) đang thực hiện chiến lược "cai nghiện" công nghệ ngoại khối nhằm đảm bảo an ninh và chủ quyền số. Các lĩnh vực trọng tâm bao gồm:

• Điện toán đám mây: Hiện hơn 70% thị phần tại EU thuộc về các "ông lớn" Mỹ (AWS, Microsoft Azure, Google Cloud).
• Trí tuệ nhân tạo (AI).
• Chip bán dẫn.
• Phần mềm mã nguồn mở.

2. Lý do và Động lực thúc đẩy

• An ninh dữ liệu: EU lo ngại về việc dữ liệu công dân, y tế và quốc phòng bị kiểm soát bởi các quốc gia khác thông qua các đạo luật như "Cloud Act" của Mỹ.
• Giảm sự phụ thuộc: Hiện tại, EU phụ thuộc vào bên ngoài đối với hơn 80% sản phẩm, dịch vụ, hạ tầng và sở hữu trí tuệ số.

3. Các bước triển khai thực tế

EU đang bắt đầu thay thế dần các công cụ ngoại khối bằng các giải pháp nội khối:

• Công cụ tìm kiếm: Nghị viện Châu Âu thay thế Google bằng công cụ Qwant (Pháp) cho các máy tính nội bộ.
• Nền tảng họp trực tuyến: Chính phủ Pháp dự kiến thay thế Zoom và Microsoft Teams bằng nền tảng Tixeo (Pháp) từ năm sau.
• Hạ tầng dữ liệu: Mục tiêu tăng gấp ba lần năng lực trung tâm dữ liệu trên toàn lãnh thổ EU vào năm 2030.

4. Thách thức và Rào cản

• Chi phí và vận hành: Việc chuyển đổi đòi hỏi chi phí lớn, đào tạo lại nhân sự và cập nhật bảo mật định kỳ.
• Tính tương thích: Khó khăn trong việc trao đổi dữ liệu (Word, Excel, PowerPoint) với các đối tác quốc tế mà không bị lỗi định dạng.
• Điểm yếu cố hữu: EU vẫn phụ thuộc vào Mỹ và Châu Á về chip tiên tiến cho AI; dự kiến sớm nhất đến năm 2030 mới có nhà máy sản xuất chip nội khối đầu tiên.
• Thói quen người dùng: Người dân và doanh nghiệp đã quá quen thuộc với hệ sinh thái công nghệ Mỹ.

5. Góc nhìn từ người dân và doanh nghiệp

Kết quả khảo sát tại 5 quốc gia lớn (Đức, Pháp, Tây Ban Nha, Italia, Ba Lan):

• Ủng hộ: 2/3 số người được hỏi cho rằng việc thay thế là ý tưởng tốt.
• Tính khả thi: Ý kiến chia rẽ (40% tin là khả thi, 41% cho rằng không thực tế).
• Nguyên nhân: Thiếu các dịch vụ nội khối đủ mạnh để thay thế ngay lập tức các nền tảng phổ biến hiện nay.

6. Tổng kết và Triển vọng

Ủy ban Châu Âu thừa nhận quá trình này không thể diễn ra "sau một đêm". Lộ trình đến năm 2030 được đặt ra với mục tiêu tạo ra những bước chuyển biến rõ rệt. Thông điệp cốt lõi được nhấn mạnh: "Tự chủ công nghệ nói dễ hơn làm, thế nhưng không làm thì có thể là không tự do." EU đang chấp nhận đánh đổi sự tiện lợi hiện tại để đổi lấy sự tự chủ và an ninh lâu dài trong tương lai.