Cách Nhật Bản "hồi sinh" những ngôi nhà bỏ hoang vì già hóa dân số | VTV24

Key Concepts

• Giáo hóa dân số (Demographic shift/Aging population): The decline in birth rate and increase in the elderly population, leading to societal changes.
• Nhà bị bỏ hoang (Vacant houses/Abandoned properties): Houses and land left unoccupied and deteriorating, a growing problem in Japan.
• Bọt biển đô thị (Urban Spongification): The phenomenon of cities becoming dotted with vacant lots and buildings, creating a fragmented urban landscape.
• Mở rộng cộng đồng (Community Expansion Fund): A local fund in Kobe City supporting the revitalization of vacant properties for community use.
• Không gian chung (Co-working/Shared space): Areas designed for communal use, fostering interaction and collaboration.

Tình trạng nhà bị bỏ hoang tại Nhật Bản và Giải pháp của Thành phố Kobe

Bài phóng sự tập trung vào vấn đề ngày càng nghiêm trọng của tình trạng nhà bị bỏ hoang do giáo hóa dân số tại Nhật Bản, đặc biệt là tại thành phố Kobe (thành phố C). Theo số liệu năm 2023, thành phố C có hơn 118.000 ngôi nhà và đất bị bỏ hoang, chiếm 14% tổng số nhà và đất của địa phương. Tình trạng này không chỉ gây lãng phí tài nguyên đất mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ như cháy nổ, vấn đề vệ sinh môi trường và trở thành nơi ẩn náu của tội phạm.

Nguyên nhân và Hậu quả của Tình trạng Nhà Bỏ Hoang

Nguyên nhân chính của tình trạng này được xác định là do giáo hóa dân số, với tỷ lệ sinh giảm và dân số già hóa. Bên cạnh đó, trận động đất năm 1995 tại Kobe cũng góp phần làm gia tăng số lượng nhà bỏ hoang, do nhiều chủ nhà không quay trở lại sau thảm họa. Sự gia tăng số lượng nhà bỏ hoang dẫn đến hiện tượng “bọt biển đô thị”, tạo ra những khoảng trống trong cấu trúc đô thị.

Giải pháp của Thành phố Kobe: Hồi sinh Nhà Bỏ Hoang thông qua Cộng đồng

Thành phố Kobe đang triển khai các giải pháp để giải quyết vấn đề này, tập trung vào việc hồi sinh các ngôi nhà bỏ hoang thông qua sự tham gia của cộng đồng. Một trong những sáng kiến chính là Quỹ “Mở rộng cộng đồng”, hỗ trợ tài chính cho việc sửa chữa và cải tạo các ngôi nhà bỏ hoang, biến chúng thành không gian phục vụ cộng đồng.

Ví dụ về Các Dự án Thành công

• Ngôi nhà truyền thống Auya: Ngôi nhà hơn 100 năm tuổi này đã bị bỏ hoang khoảng 10 năm trước khi bà Aiko mua lại và nhận được sự hỗ trợ từ Quỹ “Mở rộng cộng đồng” để sửa chữa. Sau khi cải tạo, ngôi nhà không chỉ được sử dụng cho mục đích cá nhân của bà Aiko (phòng trưng bày hoa) mà còn là nơi tổ chức các sự kiện cộng đồng như lớp học cắm hoa và nấu ăn miễn phí cho trẻ em. Bà Aiko chia sẻ: “Tôi đã mua căn nhà này vì muốn có một phòng trưng bày hoa. Trong khi sửa chữa tôi nhận ra mình không đủ khả năng nếu bằng tiền của bản thân hoặc đi vay nên tôi đã xin trợ cấp. Khoản trợ cấp này là một chương trình phi lợi nhuận để mở cửa cho cộng đồng.”
• Tòa nhà Tani Apartment: Tòa nhà này đã được cải tạo thành một không gian chung dành cho các nghệ sĩ và nhà sáng tạo, đóng vai trò là trung tâm giao lưu kết nối giữa cư dân địa phương và nghệ sĩ. Việc cải tạo hoàn thành vào mùa xuân năm ngoái sau 2 năm thi công. Theo chủ đầu tư, mục tiêu là “tạo ra một nơi mọi người có thể sinh sống, một không gian chung như tôi đang đứng ở đây để cộng đồng địa phương sử dụng.”

Kết nối Nhu cầu và Sự Tham gia của Cộng đồng

Bài phóng sự nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kết nối nhu cầu nhà ở với những ngôi nhà bỏ hoang, thông qua sự tham gia của những người có khả năng kết nối và tạo ra sức sống cho các ngôi nhà. "Vậy làm thế nào để kết nối được hai cái nhu cầu này lại với nhau thì tôi nghĩ là luôn luôn cần có bàn tay cũng như là sự tham gia của những người mà có thể kết nối được như thế sẽ mang lại sức sống cho chính ngôi nhà và giải quyết được bài toán nhà ở cho nhiều người."

Tổng kết

Bài phóng sự cho thấy rằng, tình trạng nhà bị bỏ hoang là một vấn đề phức tạp tại Nhật Bản, xuất phát từ giáo hóa dân số và các yếu tố khác. Tuy nhiên, thông qua các sáng kiến cộng đồng và sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, các ngôi nhà bỏ hoang có thể được hồi sinh, mang lại lợi ích cho cả cộng đồng và giải quyết bài toán nhà ở. Bài học từ Kobe cho thấy, sự quan tâm và tham gia của cộng đồng là yếu tố then chốt để biến những điều tưởng chừng như đã bỏ đi thành những không gian sống động và ý nghĩa. "là khi con người đủ quan tâm ạ, những điều tưởng như đã bỏ đi vẫn có thể được hồi sinh theo cách rất đẹp."