Business Insights #65 | Cùng nông dân vực dậy vùng nguyên liệu bền vững | Doanh nhân Phan Minh Thông

Key Concepts

Phát triển bền vững (Sustainable Development), ESG (Environmental, Social, and Governance), số hóa (Digitalization), tự động hóa (Automation), tiêu chuẩn chất lượng (Quality Standards), tầm nhìn (Vision), tái đầu tư (Reinvestment), nông nghiệp bền vững (Sustainable Agriculture), chuỗi cung ứng (Supply Chain), thương hiệu nông sản Việt Nam (Vietnamese Agricultural Brands), kiểm toán (Auditing), EAP (Enterprise Application Program), cascara, Robusta, Arabica.

Hành trình xây dựng Phúc Sinh và vượt qua khó khăn

• Khởi đầu khó khăn: Năm 2000-2001, khái niệm tư nhân còn mờ nhạt, văn phòng nhỏ với ba người, phải tự kiếm sống và tồn tại.
• Vượt qua thiếu vốn: Tìm cách vay ngân hàng, thuyết phục khách hàng cấp tín dụng (trả trước) để mua hàng nông sản giá trị cao.
• Thuyết phục đối tác: Tạo dựng tinh thần chăm chỉ, cầu tiến, lan tỏa đến đối tác, thuyết phục khách hàng bảo lãnh vay ngân hàng.
• Tiếp cận thị trường thế giới: Nhận thấy tiềm năng nông sản Việt Nam, chủ động đi hội nghị, hội chợ quốc tế để tiếp cận, giới thiệu sản phẩm.
• Tư duy khác biệt: Không bán hàng qua văn phòng đại diện nước ngoài mà trực tiếp vươn ra thế giới, tìm thị trường ngách.
• Kết nối nội địa: Tìm thị trường cho nhà cung cấp, tạo sự ủng hộ, phá vỡ hàng rào, bán hàng sang châu Âu với giá tốt.
• Lời khuyên cho tuổi trẻ: Đừng ngại khám phá thế giới, tìm kiếm cơ hội phù hợp, đóng góp cho toàn cầu.

Thay đổi sản phẩm và xây dựng nhà máy

• Thay đổi sản phẩm: Về Việt Nam, nói chuyện với nhà cung cấp để thay đổi cách đóng gói, xây dựng để bán được cho khách hàng.
• Xây dựng nhà máy: Năm 2004, xây nhà máy đầu tiên để kiểm soát chất lượng, chủ động mọi việc, đối phó khủng hoảng.
• Đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế: Kiểm tra hồ sơ lý lịch, chứng minh khả năng cung cấp, đạt tiêu chuẩn khắt khe của thị trường xuất khẩu.
• Tinh thần phục vụ: Cung cấp dịch vụ tốt, hỗ trợ khách hàng, tạo mối quan hệ lâu dài, nhận đơn hàng nhỏ rồi lớn hơn.
• Thị trường mục tiêu: Châu Âu (55%), đặc biệt Thụy Sĩ và Đức, nhờ đi nhiều, xem hỏi, cải cách liên tục.

Đổi mới và phát triển bền vững

• Đi trước thời đại: Phúc Sinh là công ty nông nghiệp nhận được quỹ ESG từ 17 năm trước, tự lo tài chính.
• Đầu tư phát triển bền vững: Bỏ ra 200.000 đô (tương đương 4-5 miếng đất Phú Mỹ Hưng thời điểm đó) cho dự án phát triển bền vững.
• Số hóa quy trình: Đến Đức, học hỏi các công ty tư nhân về hệ thống số hóa, phần mềm, kiểm toán.
• Đội ngũ IT: Phúc Sinh có đội ngũ IT 18 năm, mua công ty công nghệ thông tin, làm kiểm toán Big Four từ 20 năm trước.
• Lợi ích của kiểm toán: Báo cáo kiểm toán độc lập của Big Four giúp vay tiền tín chấp dễ dàng hơn.
• Triển khai EAP: Thuê công ty viết phần mềm, mất 2 năm để hệ thống chạy ổn định, liên tục nâng cấp.
• Khó khăn khi triển khai EAP: Nhân viên không muốn thay đổi, cần thuyết phục để họ thấy lợi ích.
• Hiệu quả của EAP: Giảm số lượng kế toán cần thiết, sổ sách gọn gàng, báo cáo tài chính nhanh chóng.
• Lời khuyên về số hóa: Số hóa là con đường tất yếu, cần ưu tiên, lấy ngắn nuôi dài, chia miếng bánh để tái đầu tư.

Tái đầu tư và sáng tạo

• Tái đầu tư: Không chỉ mua đất mà đầu tư vào nhà máy, thiết bị, máy móc, mở rộng sản xuất, nâng cao chất lượng.
• Sáng tạo sản phẩm: Phúc Sinh là công ty đầu tiên xuất khẩu tiêu trắng container, sản xuất tiêu xanh sấy lạnh, nước sốt tiêu, nước giấm.
• Đầu tư con người: Tạo điều kiện cho nhân viên đi nước ngoài, mở rộng tầm nhìn, thay đổi bản thân.
• Mở rộng sang cà phê: Xây nhà máy cà phê, đầu tư chiều sâu, làm chất lượng cao, volume lớn để được công nhận.
• Thị trường cà phê: Xuất khẩu cà phê cho hơn 102 nước trên thế giới.

Dự án cà phê Arabica Sơn La

• Khám phá vùng nguyên liệu: Đến Tây Bắc, thấy tiềm năng cà phê Arabica nhưng thiếu nhà máy.
• Xây dựng nhà máy: Quyết định xây nhà máy ở Sơn La, mua máy móc từ Colombia.
• Khó khăn ban đầu: Không ai mua cà phê, bị cạnh tranh, không được ủng hộ, nhiều doanh nghiệp phá sản.
• Thành công nhờ khủng hoảng: Giá cà phê tăng 300%, mọi người tìm đến Phúc Sinh, bán hết hàng, thu hồi vốn.
• Xây dựng thương hiệu: Đặt tên Blue Sơn La cho cà phê đặc sản, được người tiêu dùng yêu thích.
• Tác động tích cực: Nâng cao giá cà phê, giúp người dân giàu có hơn, đóng góp vào sự phát triển của vùng.
• Bài học: Cần kiên trì, định hướng tốt, không có thành công nhanh chóng.

Làm việc với nông dân

• Hỗ trợ từ chính quyền: Nhận được sự ủng hộ từ lãnh đạo tỉnh, huyện.
• Mua giá cao, chất lượng tốt: Định hướng xuyên suốt khi làm việc với nông dân.
• Kết nối với nông dân: Tổ chức hội nghị, thuyết phục, giới thiệu, mua giá tốt, thanh toán sòng phẳng.
• Kiên trì và định hướng: Cần kiên trì, định hướng tốt để thành công.
• Nông nghiệp bền vững: Gắn liền với nhu cầu, tạo ra sản phẩm tốt, bán được hàng.
• Kết nối với chính quyền địa phương: Xây dựng đội ngũ phát triển bền vững, phòng thí nghiệm đạt chuẩn châu Âu.
• Chia sẻ kiến thức: Chia sẻ câu chuyện, cách thức làm để nhân rộng mô hình phát triển bền vững.
• Cam kết với nông dân: Mua giá cao hơn, hướng dẫn, đào tạo, tài trợ toàn bộ dự án.
• Lợi ích cho nông dân: Đất đai bền vững hơn, giá cao hơn, chất lượng hơn, uy tín hơn, tiền nhanh hơn.
• Thay đổi thói quen: Mở tài khoản ngân hàng, chuyển khoản thay vì trả tiền mặt.
• Hỗ trợ nông dân đi học: Trả tiền đi học, mua áo mưa, bút viết, bình nước.

Sản phẩm Cascara

• Phòng thí nghiệm: Kiểm tra hàng hóa, test mẫu, đưa ra báo cáo.
• Cascara: Trà làm từ vỏ cà phê, đẹp da, giữ dáng, có ở Nam Mỹ nhưng chưa phổ biến.
• Quy trình sản xuất: Làm nhiều mẻ, nhiều cách thức, thất bại rồi thành công.
• Thị trường: Được nhiều nước phát triển mua, có nhiều công dụng tốt cho sức khỏe.

Vụ lừa 37 container

• Gặp đối tác: Gặp người Thổ Nhĩ Kỳ ở hội chợ, họ muốn mua 50 container hạt tiêu.
• Phương thức thanh toán: Giao hàng rồi trả tiền, đặt cọc 10%.
• Giao hàng: Giao đến Bulgar Vạc Na, chứng từ gửi đến Thổ Nhĩ Kỳ.
• Phát hiện lừa đảo: Ngân hàng nhỏ ở Thổ Nhĩ Kỳ báo lừa đảo, bộ chứng từ về Việt Nam.
• Lấy lại hàng: Thuê hãng forwarding vận chuyển hàng về, ký khống ủy quyền.
• Tách lô hàng: Tách hàng thành nhiều lô để bán đi các nước.
• Bài học: Cần bình tĩnh, kiểm soát cảm xúc để xử lý tình huống.

Email vu khống

• Nhận email: Nhận email khi đang ở Mỹ, nội dung vu khống công ty mất tiền, đánh bạc, tiếp tay ngân hàng.
• Phản ứng: Nhân viên hoảng loạn, ngân hàng lo lắng.
• Giải thích: Đưa ra bằng chứng, hợp đồng, invoice, chứng minh giao dịch hợp pháp.
• Bài học: Cần bình tĩnh, tìm cách xử lý, không hoảng loạn.

Tâm huyết với nông sản Việt Nam

• Việt Nam là mỏ vàng: Nông nghiệp Việt Nam đang cất cánh.
• Hạt tiêu Việt Nam: Thương hiệu tiêu Việt Nam nhất thế giới.
• Cà phê Sơn La: Biến Arabica Sơn La thành thương hiệu đặc sản.
• Doanh nghiệp Việt Nam: Biến giấc mơ thành hiện thực, có sự tự tin lớn.
• Lời khuyên: Làm theo xu hướng phát triển bền vững, xây dựng hệ thống bài bản, tái đầu tư, sáng tạo.

Di sản cho Phúc Sinh

• An toàn vệ sinh thực phẩm: Đi đầu trong vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm.
• Cà phê nguyên chất: Mong muốn mọi người được uống cà phê nguyên chất, cà phê ngon.
• Tương lai: Người Việt Nam được ăn đồ ăn ngon, an toàn vệ sinh thực phẩm, nguyên chất.

Kết luận

Phan Minh Thông và Phúc Sinh đã trải qua một hành trình đầy gian nan và thử thách để xây dựng một thương hiệu nông sản Việt Nam uy tín trên thị trường quốc tế. Từ những khó khăn ban đầu về vốn, thị trường, đến những vụ lừa đảo, vu khống, Phúc Sinh đã vượt qua tất cả nhờ sự kiên trì, sáng tạo, tầm nhìn xa và tinh thần phục vụ khách hàng. Đặc biệt, Phúc Sinh luôn chú trọng đến phát triển bền vững, đầu tư vào con người và công nghệ, xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với nông dân và chính quyền địa phương. Câu chuyện của Phúc Sinh là nguồn cảm hứng lớn cho các doanh nghiệp Việt Nam muốn khai thác tiềm năng của ngành nông nghiệp và đưa thương hiệu Việt Nam ra thế giới.