ANLAM TEMELLİ DEĞİŞİM: DÖNÜŞÜME AÇILAN KAPI | Sertel Altun | TEDxHisar School Youth

Key Concepts

Anlam temelli değişim (meaning-based change), dönüşümden kaçınmak (avoiding transformation), değişimde sıkışıp kalmak (being stuck in change), öğrenci ve öğretmen beklentileri (student and teacher expectations), duyuşsal özellikler (affective characteristics), bilişsel beceriler (cognitive skills), merkezi sınav baskısı (centralized exam pressure), orkestra şefi öğretmen (orchestra conductor teacher), eğitim koçu öğretmen (educational coach teacher), caz müzisyeni öğretmen (jazz musician teacher), oyun kurucu (game changer), bireysel farklılıklar (individual differences), farkındalık (awareness), motivasyon (motivation).

Anlam Temelli Değişim: Dönüşüme Açılan Kapı

• Kişisel Deneyim: Konuşmacı, 8 yaşındayken babasının sürgün edilmesiyle yaşadığı anlamlı değişim ve dönüşüm deneyimini anlatıyor. Sürgün, fiziksel zorlukların yanı sıra psikolojik zorlukları da beraberinde getirir; önyargılar, yalnızlaştırma ve dışlanma gibi.
• Üç Seçenek: Sürgün edilen babası ve arkadaşlarının önünde üç seçenek vardı: her şeyi bırakıp gitmek, sıradan işlerini yaparak kendilerine yabancılaşmak veya içlerine dönerek hayatı anlamlandırmadaki ilkelerini benimsemek.
• Babası ve Arkadaşlarımın Seçimi: Babası ve arkadaşları, insan onuru, emeğe saygı ve eğitim ilkelerini benimseyerek üçüncü seçeneği seçtiler.
• Eğitimde Dönüşüm: Sürgün edildikleri köyde okulun tek işlevi okuma yazma öğretmekti ve eğitim, çocukların kaderini belirleyen bir seçenek değildi. Babası ve arkadaşları, okulu çocuklar için anlamlı ve zevkli bir hale dönüştürmek için çaba gösterdiler.
• Uygulamalar: Okuma yazma bilmeyen öğrencilere okuma yazma öğretildi, tiyatro, koro, şiir dinletisi ve halk oyunları kulüpleri açıldı. Okula gelmeyen öğrencilerin aileleri ikna edilerek okula gelmeleri sağlandı.
• Sonuç: Sene sonunda öğrenciler, kol faaliyetlerinde edindikleri bilgiyle bir gösteri hazırladılar. Köylüler, çocuklarında hiç tanık olmadıkları bir tiyatro oyununu gördüler ve eğitim, çocuklarının kaderlerini belirleyen bir seçenek haline geldi.
• Victor Frankl Referansı: Babası ve arkadaşları, Victor Frankl'ın İnsanın Anlam Arayışı kitabında bahsedilen hayatta anlam oluşturan unsurları hayata geçirmişlerdi.
• Kişisel Trajediden Zafere: Babasının ve arkadaşlarının yaşantısı, konuşmacıya hayatta ne kadar zorluk olursa olsun baş edebilme gücünü ve umut verir gücünü aşıladı.

Dönüşümden Kaçınmak: Değişimde Sıkışıp Kalmak

• Araştırma Alanı: Konuşmacı, eğitim bilimleri bölümünde öğretim üyesi olarak etkili öğrenmenin nasıl gerçekleştiği sorusunu araştırıyor.
• Sınıf Gözlemleri: Sınıflar, öğrenmenin kalbinin attığı yerdir ve öğrenme sürecindeki iki özne olan öğretmen ve öğrenciyi sınıfta görürsünüz. Bazı sınıflar sıkıcı, bazıları ise heyecanlıdır.
• Etkili Sınıflar: Etkili sınıflarda öğretmen ve öğrenci beklentileri örtüşmektedir.
• Araştırma Sorusu: Öğrenciler öğretmenlerinden ne bekler, öğretmenler öğrencilerinden ne bekler?
• Araştırma Metodolojisi: 2016 ve 2024'te İstanbul'da 4. sınıftan lise sonuna kadar giden öğrenciler ve öğretmenleriyle yüz yüze görüşmeler yapıldı.
• Öğrenci Tepkileri: Öğrencilerin birçoğu, kendileriyle ilgili bir görüş almak istediğimizde cevaplamayı bile kendinde hak görmüyor.
• 2016 Bulguları:
  • Öğrencilerin Beklentileri: Beni anlasın, sevgi dolu olsun, güler yüzlü olsun, beni görsün, esprili olsun, tehdit etmesin, adil olsun, takdir etsin, dersi derste bitirsin, öğrenmem için farklı fırsatlar tanıtsın.
  • Öğretmenlerin Beklentileri: Sorumluluk bilinci olsun, saygılı olsun, iyi insan olsun, disiplinli olsun, sorgulayan, meraklı, araştırmacı, yaratıcı, sosyal, empati.
  • Sonuç: Öğrenciler duyuşsal özellikleri, öğretmenler ise bilişsel becerileri temele alıyor. Beklentiler örtüşmüyor.
• 2024 Bulguları:
  • Öğrencilerin Beklentileri: Konuyu uzatmasın, problemi uzatmasın, dersi derste anlatsın.
  • Öğretmenlerin Beklentileri: Zorbalık etmesin, derse odaklansın.
  • Sonuç: Öğrencilerin öncelikleri değişmiş, öğretmenlerin beklentisi azalmış, ancak öğretmenler yine bilişsel becerileri temele alıyor.
• Nedenler:
  • Öğretmen Yeterlilikleri: Öğretmenler, mesleği yerine getirirken edindikleri becerinin %80'ini mezun oldukları üniversitedeki bilgi ve becerilerini kullanıyorlar. Avrupa'da bu oran %20.
  • Sınav Başarısı Beklentisi: Merkezi sınavlar, eğitim sistemini belirliyor. Öğretmenler, öğrencilerin sınavda başarılı olması için akademik anlamdaki yetkinliklerin dolması gerektiği baskısı altında.
• Öğretmen Rolleri:
  • Orkestra Şefi: Dersi yapılandırır, teker teker anlatır.
  • Eğitim Koçu: Öğrencinin duygusal ve sosyal yönünü destekler.
  • Caz Müzisyeni: Öğrenci ihtiyaçlarına göre kendi ritmini belirler.
  • Mevcut Durum: Eğitim sistemimizde orkestra şefi öğretmen rolü daha çok benimseniyor ve bu da öğrencilerin duyuşsal ve sosyal ihtiyaçlarını geri planda bırakıyor.
• Değişim ve Dönüşüm Arasındaki Fark: Programda değişim var ama dönüşüm yok. Değişimde bir tıkanmışlık söz konusu.

Değişimi Dönüşüme Taşımak: Oyun Kurucunun Rolü

• Öğretimde Nitelik: Bir öğretmen, bir okul ya da eğitim sistemi yaptığı öğretimle öğrencinin farkındalığını ortaya çıkartıyorsa, o eğitim sistemi, o okul, o öğretmen iyi bir öğretim yapmış demektir.
• Öğretimde Bireysel Farklılıklar Dersi: Konuşmacı, üniversitede "Öğretimde Bireysel Farklılıklar" dersi açtı. Dersin odak noktası, öğretmen adayının kendi bireysel farkındalığını ortaya çıkartması ve mesleğe atıldığında öğrencilerinin bireysel farklılığını ortaya çıkartacak öğretim ortamı hazırlamasıydı.
• Dersin İçeriği: Temel kavramlar, kamuoyuna mal olmuş kişilerin biyografileri, öğrencinin kendi otobiyografisi, kısa, uzun ve orta vadede planlama.
• Değişime Direnen Grup: Bir yıl, derse motivasyonu düşük ve isteksiz bir grup geldi.
• Konfor Alanından Çıkmak: Konuşmacı, dersin adının bireysel farklılıklar olmasına rağmen farklı bir grup geldiği için dersi vermekten vazgeçmek yerine, konfor alanından çıkarak dersi vermeye karar verdi.
• Stratejiler:
  • Öğrencilerin ürünlerini başka grupların incelemesini sağladı.
  • Öğrencilerin birbirlerinin sunumlarını değerlendirmesini sağladı.
  • Öğrencilerin çalışmalarını blog yazısına dönüştürüp sosyal medyada paylaştı.
  • Öğrencilerin sunumdan önce kendisiyle birlikte çalışmasını sağladı.
• Kırılma Anı: Öğrenciler, dersi sınıfta sunarken mekanın uygun olmadığını ve üniversitenin konferans salonunda derslerini yapmak istediklerini söylediler.
• Sonuç: Etkileşim arttı, öğrenciler birbirleriyle iletişim içindeler ve kendilerinin geliştirdiği ürünü sunmak onları gururlandırdı.
• Oyun Kurucu: Etrafımızda gördüğümüz her öğrencinin değişim ve dönüşüm potansiyeline sahip olduğunu görüyoruz. Ancak bu değişim ve dönüşüm potansiyeli için bir oyun kurucuya ihtiyaçları olabilir. Bu oyun kurucunun önce görmesi, inanması, asla vazgeçmemesi, çaba göstermesi ve sabırlı olması gerekir.

Synthesis/Conclusion

Konuşmacı, anlam temelli değişimin önemini vurgulayarak, değişimin sadece adapte olmak değil, anlam yaratmak olduğunu belirtiyor. Eğitimde, öğrenci ve öğretmen beklentilerinin örtüşmemesi, merkezi sınav baskısı ve öğretmenlerin geleneksel rolleri benimsemesi gibi faktörler, değişimin dönüşüme dönüşmesini engelliyor. Ancak, bir oyun kurucu olarak öğretmen, öğrencilerin potansiyelini ortaya çıkarabilir ve değişimi dönüşüme taşıyabilir. Sonuç olarak, kendi yolumuzu bulmalı, değişimi bir amaçla beslemeli ve çevremizi güzelleştirmek için dönüşmeli ve dönüştürmeliyiz.