A.I làm gia tăng khoảng cách thu nhập tại Mỹ | VTV24

Chứng Khoán Mỹ, Hàn Quốc và Tác Động của AI đến Thị Trường Lao Động

Key Concepts:

• Dow Jones, S&P500, Nasdaq: Các chỉ số chứng khoán chính của Hoa Kỳ.
• COSP: Chỉ số chứng khoán chính của Hàn Quốc.
• Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed): Ngân hàng trung ương Hoa Kỳ, chịu trách nhiệm về chính sách tiền tệ.
• Trí tuệ Nhân tạo (AI): Công nghệ mô phỏng khả năng nhận thức và suy nghĩ của con người.
• Fortune 500: Danh sách 500 công ty lớn nhất Hoa Kỳ theo doanh thu.
• TSMC: Taiwan Semiconductor Manufacturing Company, công ty sản xuất chip hàng đầu thế giới.

---

1. Tình Hình Thị Trường Chứng Khoán Mỹ

Thị trường chứng khoán Mỹ đã có diễn biến trái chiều trong phiên giao dịch gần đây, phản ánh sự thận trọng của nhà đầu tư trước các số liệu kinh tế và chờ đợi báo cáo việc làm quan trọng. Dow Jones tiếp tục lập đỉnh mới (lần thứ ba liên tiếp), tăng 0,1%, trong khi S&P500 và Nasdaq giảm điểm. Sự điều chỉnh này chủ yếu đến từ nhóm cổ phiếu công nghệ và bán lẻ.

Doanh số bán lẻ Mỹ tháng 12 không đạt kỳ vọng, cho thấy chi tiêu tiêu dùng đang chậm lại. Điều này làm tăng khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể nới lỏng chính sách tiền tệ, mặc dù thị trường hiện tại vẫn dự đoán lãi suất sẽ được giữ nguyên ít nhất đến tháng 6 năm nay. Lo ngại về chi phí đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) cũng gây áp lực lên nhóm cổ phiếu công nghệ.

2. Kế Hoạch Miễn Thuế Chip cho Các Tập Đoàn Công Nghệ Lớn

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang xem xét kế hoạch miễn trừ thuế đối với chip cho các tập đoàn công nghệ lớn như Amazon, Google và Microsoft. Bộ Thương mại Mỹ đang xây dựng cơ chế miễn trừ thuế cho các nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây hàng đầu, gắn liền với cam kết đầu tư sản xuất tại Mỹ của TSMC (Taiwan Semiconductor Manufacturing Company). Động thái này nhằm thúc đẩy sản xuất chip trong nước và giảm thiểu rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng, đặc biệt trong bối cảnh làn sóng phát triển AI. Kế hoạch vẫn đang trong quá trình hoàn thiện và chưa có quyết định cuối cùng.

3. Thị Trường Chứng Khoán Hàn Quốc Bùng Nổ

Giá trị vốn hóa thị trường chứng khoán Hàn Quốc đã tăng hơn 1700 tỷ đô la Mỹ kể từ đầu năm 2025, nhờ sự tăng trưởng mạnh mẽ của chỉ số COSP. Các tổ chức đầu tư quốc tế nhận định thị trường Hàn Quốc vẫn đang được định giá thấp so với các thị trường khu vực khác, tạo ra kỳ vọng tăng trưởng trong tương lai.

Chỉ số COSP đã tăng hơn 120% kể từ đầu năm 2025, chủ yếu nhờ nhóm cổ phiếu bán dẫn hưởng lợi từ làn sóng AI toàn cầu. Mức định giá thị trường hiện tại được cho là phù hợp với triển vọng lợi nhuận. Lợi nhuận của các doanh nghiệp trong Rồ Cosp dự kiến tăng gấp đôi trong 12 tháng tới, cao hơn đáng kể so với Nhật Bản và Trung Quốc. JP Morgan dự báo chỉ số Cospi có thể tăng hơn 40% lên khoảng 7500 điểm nếu các cải cách quản trị doanh nghiệp tiếp tục được thúc đẩy.

4. Tác Động của AI đến Thị Trường Lao Động và Phân Hóa Thu Nhập

Sự tăng trưởng mạnh mẽ của lĩnh vực AI đang tạo ra một cuộc cách mạng về năng suất lao động, nhưng đồng thời cũng gây ra những biến động lớn trên thị trường việc làm. Báo chí Mỹ đang tập trung vào sự phân hóa thu nhập ngày càng sâu sắc giữa người lao động và chủ doanh nghiệp, cũng như giữa những người lao động với nhau.

Theo trang tài chính của Yahoo, tỷ lệ thu nhập mà người lao động Mỹ nhận được thông qua tiền lương và tiền công đã giảm xuống 53,8% trong quý 3 năm ngoái – mức thấp nhất kể từ năm 1947, mặc dù lợi nhuận doanh nghiệp tăng mạnh (nhóm Fortune 500 đạt lợi nhuận kỷ lục 1,87.000 tỷ đô la Mỹ vào năm 2024, và GDP của Mỹ tăng 4,3% trong quý 3 năm ngoái).

Nhật báo Phú Gold phân tích rằng mô hình hoạt động của các công ty công nghệ lớn hiện nay khác biệt so với thời kỳ công nghiệp. Lợi nhuận không còn phụ thuộc vào các yếu tố hữu hình như nhà máy, máy móc mà là các thuật toán, phần mềm, tiêu chuẩn công nghệ và mạng lưới người dùng. So sánh giữa IBM (cần 400.000 lao động để đạt lợi nhuận cao vào năm 1985) và Nvidia (giá trị thị trường gấp gần 20 lần IBM, lợi nhuận cao hơn 5 lần nhưng chỉ sử dụng 1/10 số lao động) cho thấy lợi nhuận đang tập trung vào chủ doanh nghiệp, cổ đông và nhân sự cốt lõi, trong khi phần dành cho lao động phổ thông tăng chậm.

The Riter dẫn chứng rằng việc áp dụng AI rộng rãi trong sản xuất sẽ khuếch đại xu hướng này. Giá thành lao động để tạo ra mỗi đơn vị sản phẩm đã giảm 1,9% trong quý 3 năm ngoái, tiếp nối mức giảm 2,9% trong quý 2. Năng suất lao động tăng lên nhờ AI, giúp các doanh nghiệp duy trì tăng trưởng GDP mạnh mẽ trong bối cảnh thị trường lao động ảm đạm. Nhiều công ty Mỹ đã tiến hành các đợt sa thải hàng loạt từ đầu năm 2026 khi AI có thể thay thế nhiều vị trí việc làm.

---

Kết luận:

Tóm lại, thị trường chứng khoán Mỹ và Hàn Quốc đang có những diễn biến khác nhau, nhưng đều chịu tác động lớn từ sự phát triển của AI. Trong khi Hàn Quốc hưởng lợi từ làn sóng AI trong lĩnh vực bán dẫn, thì thị trường Mỹ đang đối mặt với những thách thức về phân hóa thu nhập và biến động thị trường lao động do AI gây ra. Các chính sách của chính phủ Mỹ, như kế hoạch miễn thuế chip, đang được điều chỉnh để thúc đẩy sản xuất trong nước và ứng phó với những thay đổi do AI mang lại.